Karabağ ve Jirinovsky
Rusya Federasyonu Devlet Duma’sı başkan yardımcısı, Liberal Demokrat Partisinin lideri Jirinovski "Novosti Armeniya" ajansına yapmış olduğu açıklamada “Dağlık Karabağ Ermenistan’ın” kadim toprağıdır” demiştir.”(Tıkla-1) 31 Ağustosta Türkiye ile Ermenistan arasında açıklanan protokol anlaşması güncelliğini korurken Jirinovsky’nin bu açıklaması Kafkasya’da önümüzdeki günlerde gerilimin tırmanacağının bir göstergesidir. Rusya, Kafkaslarda kendi inisiyatifi doğrultusunda gelişmeyecek hiçbir çözüme razı olmadığını Jirinovsky üzerinden deklare etmiş oldu. Aslında adı deliye çıkmış bu Duma başkan yardımcısı milletvekilinin zaman zaman böyle çıkışları olmaktadır. Bu çıkışını gündemde kalmak maksadıyla yapmışsa dikkate almamak gerekir. Rusya’nın görüşünü gayrı resmi bir üslupla ortaya koyuyorsa işte o zaman Kafkasya’da ciddi bir hareketlilik beklemek gerekir. Bölgenin hassasiyetinden dolayı en ufak bir ayrıntıyı kaçırmamak, bütün ihtimalleri ince eleyip sık dokumak gerekmektedir. AB’nin Nabucco bağlamında boru hatlarının Ermenistan üzerinden geçmesi söz konusu değildir.(Tıkla-2) açıklamasına denk gelen Jirinovsky’nin bu açıklamasını birlikte değerlendirmek gerekir.
Rusya’nın Gürcistan ilişkileri 08.08.2008 tarihinden beri her geçen gün kötüleşmekte, hatta Gürcistan Bağımsız Devletler Topluluğunda (BDT) çıkma kararı bile almıştır. Bunun üzerine Rusya Gürcistan vatandaşlarının Azerbaycan’ın Guru sınır kapısını kullanarak Rusya’ya gitmemeleri için kapatmıştır.(Tıkla-3) Adı konmamış bir şekilde Gürcistan’a ambargo uygulamaktadır. Bu Nabucco projesinin Gürcistan üzerinden geçmeyeceği anlamına gelebilir. Ve ya Rusya bu tutumuyla baskı yapıp Gürcistan üzerinde bütün kontrolleri ele almak istediği şeklinde de değerlendirilebilir. Görünen o ki Kafkasya’da denklem çok bilinmeyenli bir haldedir.10 Eylül günü Karabağ cephesindegerçekleşen sıcak bir temasta 5 Ermeniaskeriöldürülmüştü.(Tıkla-4)
Azerbaycan’da faaliyet gösteren Hazar Araştırmalar Vakfı Başkanı Vefa Gulizade, bu gelişmelere dikkat çekerek “Ateş hattında ne olayı olursa olsu Rusya’nın planı ve haberi dahilinde olur. Mesela Ermeniler bizi provokasyona çeke bilirler. Hücum edip, sonra geri çekilirler. Onlara cevap verildiğinde ise Azerbaycan’ı ateşkesi bozmakla savaşı başlatmakla suçlayabilirler. Sonra da bunu bütün dünyaya yayarlar. Bunun başka bir yolu da Rusya Azerbaycan’a söz verir ki, ben kenarda duracağım, sen git topraklarını kurtar. Eğer Azerbaycan böyle bir vaade inanıp harekete geçerse Azerbaycan savaş çıkaran taraf olarak gündeme gelir, bölge istikrarsızlaşır. Bu Rusya bölgede Nabucco’yu kendi planlamasının dışına çıkması halinde uygulayacağı bir plan olabilir. Diyen Gulizade, Azerbaycan yetkilileri böyle bir boş vaade aldanmasınlar. Bu Ermenilerin değil, Rusya’nın kurduğu plandır. Bütün ateşkes hattını kuran Rusya’dır. Bunu bana Rusya ileri gelenlerinden Kazimirov söyledi.(Tıkla-5) Azerbaycan yetkilileri bu durumu bilmekte olup kesinlikle provokasyona gelinmemesinin altını çizen Guliyev, Karabağ’ın Ermeni toprağı olduğunu hatırlatan Jirinovsky’ye vereceği bir cevabı kalmamıştır. Azerbaycan bölgede gücünün farkında olmadan çözümün ancakmağlup tarafı olur. Karabağ ve Azerbaycan topraklarında süren işgal önümüzdeki günlerde sıcaklığını geçici olarak arttıracaktır.
(Dr. Hasan Oktay Stratejik Düşünce Enstitüsü, Kafkasya Masası Kıdemli Araştırmacı, 17.09.2009)