Azerbaycanlı Judocular Ermenistan’da
Azerbaycan Gençlik ve Spor Bakanı Azad Rehimov ve Azerbaycan Judo Federasyonu başkanı, emek ve Ahalinin Sosyal müdafaası bakanı Füzuli Elekberov Erivan’a gidecekleri bildirildiği 28 Ağustos’tan beri gündemde kaldı.(Tıkla-1) Azerbaycan-Ermenistan ilişkileri son derece gergin olmasına rağmen Sarkisyan ile Aliyev arasında ikili temaslar sürekliliğini devam ettirmektedir. Azerbaycan, Ermenice yayın yapacak bir tv kanalı hazırlığı yapmakta (Tıkla-2) olduğu bilgileri medyaya yansımış, Azerbaycan ile Ermenistan’ın bölgedeki gelişmelere paralel ikili ilişkileri geliştirebilme potansiyelini harekete geçirebilecekleri umudunu yeşertmiştir. Her iki halkın mensupları Karabağ gerginliğinden dolayı birbirlerine karşı olumsuz ve katı davranmakta olduklarından iyileşmeye işaret sayılacak temasların artması önem arz etmektedir. Karabağ travması her iki halk açısından ilk temaslarda müthiş bir duygusal patlamayı peşinden getirmektedir. buna verilebilecek en çarpıcı örnek 2004 Şubat’ında NATO’nun “Barış içinOrtaklık” programı çerçevesinde Macaristan Milli Savunma Üniversitesi’nde dil eğitimi alan 27 yaşındaki Azeri subay Ramil Seferov’un, sınıf arkadaşı 26 yaşındaki Ermeni subay GurgenMargaryan’ı yatakhanede balta ileöldürmesidir. (Tıkla-3) Bu örnek bile Ermeni Azeri gerginliğinin boyutlarını ortaya koymaya yetebilir. Bu atmosferde seyir eden Azeri Ermeni halkı psikolojisinin normalleşmesi de zaman alacaktır.
Aslında olayı basit bir spor müsabakası olmaktan çıkarıp uluslar arası bir heyecan haline getiren saik Türkiye Ermenistan protokol anlaşması açıklanmasından önce Azerbaycan yetkililerinin Ermenistan’a gidecek olmasıdır. Fakat Türkiye Ermenistan protokolü 31 Ağustosta açıklanınca bu haber gölgede kaldı. Dünya Gençler Judo şampiyonası vesilesiyle Türkiye Ermenistan Milli futbol takımları arasında 6 Eylül 2008’de oynana maçtan sonra oluşan havanın Ermenistan-Azerbaycan arasında da olur mu beklentisini ön plana çıkartı. Erivan’da yapılacak şampiyonada Azerbaycan sporcularının katılmasını müzakere etmek için iki Azeri yetkili Erivan’a gitmiştir. Yapılacak temaslar 2007’de Bakü’de yapılmış olan dünya güreş şampiyonasında Azerbaycan ve Ermenistan’ın spor yetkilileri arasında imzalanmış mukavelenin aynısı imza edilecekti. Azerbaycan sporcularının Ermenistan’a girdikleri andan itibaren ülkeyi terk edecekleri ana kadar can güvenliğinin sağlanması, Azerbaycan bayrağının yarış boyu diğer ülkelerin bayrakları ile beraber asılması, sporcuların 1. olması halinde Azerbaycan bayrağının göndere çekilmesi, istiklal marşının çalınması ve bütün katılımcıların bu an ayağa kalkması, Uluslar arası olimpiyat komitesini tarafından yetkili gazetecilerin serbest şekilde iştirakinin temin edilmesi, müsabakalar süresince internet hizmetlerinden rahat yararlanması vb konular müzakere edilip zapt altına alınacaktı.
11 Eylül günü başlayan müsabakalara katılmak için Ermenistan’a giriş yapıp otele yerleşen 5 sporcu ve idarecilerden oluşan kafilenin Ermenistan’a gitmesi ise, Karabağ Azatlık Teşkilatı QAT tarafından ikibakanın temsili kuklaları yakılarak protesto edildi.(Tıkla-4) Ağır hakaretler içeren protestoda sarf edilen sözler Azerbaycan-Ermenistan devletleri arasındaki sorunun mahiyetini anlatmasıbakımından önemlidir. Kafkasya’da önümüzdeki dönem Türkiye’nin öncülüğünde tesis edilecek barış sonrası oluşan travmaları iyileştirmek için uzun çalışmaların yapılması gerektiğini göstermektedir. Ermenistan cephesinde ise her şeyin yolunda gitmediği anlaşılmaktadır. Bu gün başlayan müsabakaların yapılacağı salonun eksiklikleri giderilememiştir. Özellikle Azerbaycan ekibini otelden salona taşıyacak otobüsün bayrak gönderinde müsabakaya katılacak devletlerin yanında Dağlık Karabağ’ın bayrağının da konduğu anlaşılmış olup Azeri sporcular bu duruma itiraz ederek bu bayrağı kaldırtmışlardır. Spor salonuna Azerbaycan bayrağı asılmıştır. Azerbaycanlı sporcular kendi aralarında birinci olma sözü vererek Ermenistan’ın başkentinde Azerbaycan bayrağını göndere çektirip Mili marşı okutmak için büyük bir hırsla müsabakalara çıkacaklardır.
(Dr. Hasan Oktay. SDE, Kafkasya Masası Kıdemli Araştırmacı, 11.09.2009)