20 Ağustos’ta Afganistan’da gerçekleşen seçimler, iddia edilen sahtekârlıklar nedeni ile verilen oyların bir kısmının tekrar sayılması için ertelenmiştir. Fakat seçimlerin sonucu geciktikçe, Afganistan’da durumlar daha da tehlikeli bir hale gelmektedir. Bilindiği gibi ülkenin güneydeki istikrarsızlığın kuzeye taşınması beraberinde birbirinden farklı tezleri ortaya çıkarmaktadır. Kuzey Afganistan’daki Balh Valisi Ata Muhammed Nur’a göre bazı gruplar, İçişleri Bakanı Muhammed Hanif Atmar tarafından tekrar silahlandırılmakta, halkın devlet tarafından tekrar silahlandırılması da savaşın kuzey illerine yayılması anlamına gelmektedir. Bu iddiaya göre devlet eliyle kuzey bölgesinin istikrarı bozulmaktadır. Fakat son gelişmelere bakıldığında, Afganistan’ın güneyinde yer alan Taliban’ın bir kısmının, özellikle Orta Asya kökenli Taliban mensuplarının kuzeye geçtikleri iddia edilmektedir. Ama Afganistan Cumhurbaşkanı Hamid Karzai’nin bu konu ile ilgili açıklaması çok farklı ve çarpıcıdır. Karzai, Taliban’ın kuzeye geçişi ile ilgili olarak: “Bizim aldığımız sağlam istihbarata göre Taliban, yabancıların helikopterleri ile güneyden kuzeye taşınmaktadır. Afgan Devleti bu konuyu ciddi bir şekilde ele alıp bu helikopterlerin kime ait olduğunu araştırmaktadır.” ifadelerini kullanmıştır. Karzai’ye göre, Taliban’ı kuzeye kaydıran sebep, Afgan Devleti’ne yardımda bulunan yabancılardır. Taliban ise Almanca olarak yayınlanan internet videosunda, Alman askerlerini kendi amaçlarına hizmet etmek için kullandıklarını söylemiştir. Afgan Talibleri şimdiye kadar hiçbir ülkeye özellikle de Avrupalılara zarar vermediğini ve gelecekte de zarar vermeyeceklerini açıklayarak: “Biz sadece onları kendi İslamî topraklarımızdan çıkarmak için mücadele vermekteyiz. Batılılar, El-Kaide ve Taliban’ın peşine düşmüşlerdir. Fakat bilmeliler ki, El-Kaide bütün dünyada terör saldırıları düzenlemekte, öte yandan Taliban ise yabancıları kendi ülkelerinden çıkarmak için savaşmaktadır.” demiştir.

 

 Karzai ve Taliban’ın son açıklaması üzerinden yola çıktığımızda, Karzai’nin iyice Batılılardan uzaklaştığını ve Taliban’ın Batılılara yakınlaştığını görmek mümkündür. Karzai’nin uzun zamandır yabancıları eleştirmesinin bir sonucu olarak, kazanmış olduğu seçimleri kaybetmesi söz konusu olabilir. Çünkü Afganistan seçimlerinde yaşanan şikayetleri değerlendirme komisyonu üyesi Mustafa Barikzai istifa ederek şu açıklamayı yapmıştır: “Söz konusu komisyon beş kişiden oluşmaktadır ve bu beş kişinin üçü yabancıdır. Yabancılar Afganların oylarına da geleceklerine de önem vermemektedir. Onlar kendi hesapları üzerinden ilerlemekte, Afganları ancak kendi işçisi ve tercümanı olarak kullanmaktadır. Yabancıların Afganistan’daki her konuda bu kadar etkili olmaları musibettir. Ben kendimi bu musibetten kurtarıyorum.” Bu sözler üzerine istifa etmesi Afganların endişelerini arttırmaktadır. Afganistan’da Taliban’ın son zamanlarda yumuşaması ile birlikte, Pakistan’daki Taliban mensuplarının bazılarının devlet tarafından öldürülmesi, yakalanması ya da devletin istihbaratının sonucunda ABD’nin pilotsuz uçakları ile yok edilmesi sonucu Pakistan, Batılıların özellikle de ABD’nin güvenini kazanmaktadır. ABD’nin Pakistan’a güvenmesi ister istemez Afganistan’ın geleceğini etkilemektedir. ABD’nin Afganistan konusunda Pakistan’a danışacağı düşünülmekte, Afganlar arasında Pakistan’a yakın Taliban grupları olduğu bilinmektedir. Pakistan, Afganistan konusuna dâhil olduğu zaman, Afgan Taliban’ı Pakistan’a yakın olmaları nedeni ile, gelecek devlette daha aktif bir şekilde katılmaları beklenmektedir.

 

Karzai ve Taliban’la birlikte Afganistan’ın geleceği için etkili isimlerden biri de ABD’nin eski Afganistan büyükelçisi Zalmay Halilzad’tır. Halilzad, BBC muhabirinin “Gelecekte Afganistan başbakanı olma imkânınız var mıdır?” sorusuna bunun İngiltere’nin önerisi olduğu fakat gelecek Afganistan devletine yer almayı düşündüğünü söyleyerek cevap vermiştir. Daha önce de Halilzad’ın aktif olarak gelecek devlette yer alması her ne kadar resmi bir yerden açıklamamışsa da halk arasındaki söylentilerden belliydi.

(Khalilullah Rasuli, Asya Pasifik Masası, Kıdemli Asistan)