Afganistan’ın geleceğini konusunda ne Afgan halkı ne de ABD ve NATO ülkeleri net fikre sahip olmamakla birlikte durumun daha tehlikeli bir hal alacağından endişe duyulmaktadır. Afganistan cumhurbaşkanı Hamid Karzai’nin, Taliban mensuplarının yabancı uçaklar tarafından Kuzey Afganistan’a taşıdığı iddiasının ardından Afganistan Üst Meclisi Başkanı Sıbgatullah Mücededdi’de bunun doğrulamış, konunun ABD büyükelçiliği ile görüşüleceği sözünü vermiştir. Afganistan Diyanet İşleri Bakanı Muhammed Sıddik Çakari: “ABD, Afganistan’ın geleceği konusunda Taliban ile görüşmelere başlamıştır. Söz konusu görüşmelere Afgan devletinin katılmasını istemeyen ABD, bu görüşmelerden verimli bir sonuç alamaz.” diyerek ABD’yi uyarmıştır. Times Gazetesi’ne göre, Afganistan’daki ABD ve NATO kuvvetleri komutanı Mc Crystal, Barack Obama’nın bazı danışmanlarının Taliban’ı ABD için bir tehdit yaratmadığı yönündeki görüşleri nedeniyle endişe duyduğunu açıklamıştı. Başta sözü edilen konulardan farklı olan, Afgan halkı arasında gün geçtikçe büyüyen ve dikkat çekici hale gelen konu; Pakistan ve ABD’nin Afganistan üzerine görüşmesi ve ABD’nin Afganistan’dan çıkmak için yol aramasıdır. ABD, Afganistan’dan çıktığı zaman, bu ülkeyi kaybetmemek için “stratejik müttefiki” Pakistan’ın gösterdiği yolda ileriye dönük faaliyetlerine devam edecektir.

 

Tartışmaların içeriği değerlendirildiğinde, Afganistan’ın geleceğinin şekillenmesinde Taliban’ın çok aktif rol üstleneceği anlaşılmaktadır. Çünkü Çakari’nin açıklaması dikkate alındığında, ABD’nin Taliban’la görüşmelerine Afgan devletinin vakıf olmadığı savunulmaktadır. Çakari, eski Cemiyet-i İslami Partisi ve şimdiki Kuzey İttifak’ı mensuplarından biridir ve her zaman Taliban’ın karşı cephesinde yer almıştır. Çakari’nin mevcut açıklamasında, ABD’nin yeni kurulacak hükümette Kuzey İttifakı mensuplarına değil, Taliban’a yer vereceğine işaret etmektedir. Çünkü ABD ve NATO, sekiz sene boyunca Afganistan’da yapmış olduğu yardımlardan herhangi olumlu bir sonuç alamamasında, Batıdan gelen Afgan asıllılar ve Kuzey İttifakı mensuplarının da büyük payı olduğu düşünülmektedir. Afganistan’da yaşanan mevcut istikrarsızlıklar ve savaşlarda Taliban ve El-Kaide’nin etkisi olduğundan kimsenin şüphesi yoktur. Fakat geçen sekiz senede Hamid Karzai hükümetinde kimler yer almıştır? Hükümet içinde yolsuzluk, rüşvet, uyuşturucu kaçakçılığı, adam kaçırma olayları kimler tarafından yapılmıştır? Afgan halkı arasındaki bazı söylentilere göre Afgan halkına ve Afgan devletine, Batıdan gelen Afgan asıllılar ve Kuzey İttifakı’nın mensupları, Taliban ve El-Kaide’den daha fazla zarar vermektedirler. Bu düşüncelerle yola çıkılırsa, ABD’nin Taliban’la görüşüp onlara yeni hükümette yer vermesi bir taraftan Afganistan’daki savaşlara son verilmesi hedeflenirken diğer taraftan da Kuzey İttifak’ı mensuplarının yerine Taliban ve İslami Parti lideri Gülbeddin Hikmetyar’ın taraftarlarının yer alması istenmektedir.

 

Söylentilere göre; Zelmay Halilzad, Pakistan cumhurbaşkanı Zerdari ile çok yakın ilişki içerisindedir. ABD, Afganistan konusunda Halilzad ve Pakistan’ın sürece aktif olarak katılmasını sağlayıp kendini en yakın zamanda bu ülkeden kurtarma çabası içerisine girmektedir.

 

(Khalilullah Rasuli, Asya Pasifik Masası, Kıdemli Asistan, 13.10.2009)