Hamas ve El-Fetih'in Uzlaşı Arayışı
Filistin yönetiminin kendi içinde yaşadığı kriz, Filistin-İsrail arasındaki görüşmeleri de etkilemektedir. El-Fetih ve Hamas arasında yaşanan çatışmalar Filistin'i kaos ve şiddete sevketmektedir. İki taraf arasındaki krizin çözümü için Mısır yönetiminin girişimleri sonucunda uzlaşmaya yönelik bir adım atıldığı anlaşılmaktadır. 27 Eylül'de Mısır yönetimi, Filistin-İsrail probleminin çözümü ve tarafların tekrar barış masasına oturabilmeleri için 6 maddeden oluşan yeni bir çözüm önerisi hazırlamıştır.
Mısır Dışişleri Bakanı Ahmet Ebu Geyt tarafından Birleşmiş Milletler'de açıklanan öneriler, Mısır'ın yarı resmi El Ehram gazetesinde manşetten yayımlandı. Mısır tarafından hazırlanan çözüm önerisinde, "İsrail'in, Doğu Kudüs dahil Filistin topraklarında insa etmekte olduğu Yahudi yerleşim yerleşkeleri durdurması", "Karşılıklı güven ortamının sağlanabilmesi için bu yerleşim birimlerinin durdurulmasına barış görüşmelerinden itibaren başlanması", "Filistin-İsrail sorununun çözüme kavuşturulma girişimlerine uluslararası kamuoyunun da dahil edilmesi, "Kurulacak olan Filistin devletinin sınırlarının 1967 sınırları çerçevesinde belirlenmesi", "Filistin topraklarının ayrılamaz bir parçası olan Doğu Kudüs'ün, bütün barış görüşmelerinin gündeminde yer alması" ve "İsrail yönetiminin 1990'lı yıllarda olduğu gibi barış görüşmelerinde istekli davranması" maddelerine yer verilmişti. Ardından da Mısır yönetimi, Hamas ve El-Fetih arasındaki krizin çözümü için Filistinli gruplara bir çözüm önerisi sundu. 4 Ekim'de yüksek düzeyli bir Hamas komisyonu, Filistinli gruplar arasındaki mutabakat konusunda Mısır tarafından sunulan öneriyi değerlendirmek üzere, Mısır'ın başkenti Kahire'de bir araya geldi. Hamas ve El-Fetih arasında değerlendirilen önerilerin iki taraf arasında 26 Ekim'de imzalanması konusunda anlaştıkları belirtildi. (Tıkla-1)
Bu belgede 2010 yılının ortalarında Filistin'de devlet başkanlığı seçimleri ve genel seçimler düzenlenmesinin önerildiği belirtilmektedir. Ayrıca önerinin içinde El Fetih'e bağlı güvenlik güçlerinin Mısır'ın gözetiminde güçlendirilmesi ve Batı Şeria ile Gazze Şeridi'nde Hamas ve El Fetih'in elindeki tutukluları serbest bırakmasının da yer aldığı belirtilmektedir. (Tıkla-2) Hamas ve El-Fetih arasında sağlanması beklenen uzlaşının uzun sürüp sürmeyeceği merak konusudur. Çünkü her iki grup arasındaki krizin uzun vadeli bir çözüme dönüşmesi henüz beklenmemektedir. Bu nedenle bu aşamada sadece Hamas'ın uzlaşmaya yanaşmakta olduğu söylenebilir.
Sonuç olarak, Filistinli üç örgütün 2006’da kaçırdığı İsrailli asker Gilat Şalit’in sağ olduğunu gösteren video görüntüsüne karşılık İsrail'in, 20 Filistinli kadın esiri serbest bırakmasının Filistin ve İsrail arasında yaşanan krizin çözümü bakımından önemli bir adım olduğu ve Hamas'ın İsrailli bir esir askeri İsrail'e karşı bir koz olarak elinde tutmasının da bu bağlamda önemli bir avantaj oluşturduğu söylenebilir. Artık Mısır başta olmak üzere, Arap ülkelerinin Filistinli gruplar arasında uzlaşma sağlanamadığı müddetçe Filistin-İsrail sorununun çözümünün mümkün olmadığı ortak kanaatinde birleşmeleri nedeniyle, bundan sonra Hamas ve El-Fetih gruplarının Filistin halkına karşı daha duyarlı olacağı beklenebilir.
(Ali SEMİN, Ortadoğu-Afrika Masası, Kıdemli Asistan, 06.10.2009)