Türkiye ve Ermenistan'dan Tarihi Karar
Türkiye ve Ermenistan, ikili ilişkilerin normalleşterilmesini öngören anlaşmayı sıkıntılı bir sürecin ardından imzaladı. Atılan adımdan Avrupa Birliği, ABD ve Rusya memnun, Ermeni diasporası ve Azerbaycan ise rahatsız…
Türkiye ve Ermenistan, ikili ilişkilerin normalleşterilmesini öngören anlaşmayı sıkıntılı bir sürecin ardından imzaladı. Atılan adımdan Avrupa Birliği, ABD ve Rusya memnun, Ermeni diasporası ve Azerbaycan ise rahatsız…
Türkiye bugünlerde hem iç politikada hem dış politikada oldukça yoğun bir gündemle karşı karşıya. 2005 yılından bu yana müzakereleri sürdürdüğümüz Avrupa Birliği, bugün Türkiye için on ikinci İlerleme Raporunu yayınlayacak. Ne kadar demokratikleştiğimizi göreceğimiz bu raporda da bahsi geçen Ermenistan Açılımı Türkiye’nin gündemini meşgul eden bir diğer konu. Bu konu yıllardır hem Türkiye’nin hem de Ermenistan’ın can alıcı noktasıydı. Ancak İsviçre’nin arabuluculuğuyla yıllar süren düşmanlık bir anlamda son bulmuş oldu, en azından şu an için öyle görünmektedir. Herkes az ya da çok bir şekilde içinde bulunduğu bu barış sürecinden mutlu. Rusya, Avrupa Birliği, Amerika gibi önemli uluslararası aktörler de bu sürece dahil edilmiş ve süreci olumlu bulmuşlardır.
Bu protokolde Ermenistan ve Türkiye arasında kapalı olan sınırın açılması, bazı konularda komisyonların kurulması ki iki tarafın temsilcilerinden oluşan bir tarih komisyonu da bunların içinde, atılacak adımlardan bazıları. ( Tıkla -1 ) Bu durum hiç kuşkusuz Amerika, Avrupa Birliği gibi aktörlerin hoşuna gitse de, yıllardır Türkiye aleyhine propaganda yapan ve birçok ülkede “sözde soykırım”ı kabul ettiren Ermeni Diasporası bu durumdan pek de hoşnut değil. Aynı zamanda Yukarı Karabağ Sorunu nedeniyle Ermenistan ile arası bozulan ve Türkiye’nin “kardeş ülkemiz” dediği Azerbaycan da Yukarı Karabağ sorunu çözülmeden kardeş ülkesinin böyle bir protokol imzalamasına tepki gösterdi.
Türkiye’nin ilerleme raporunda da Ermeni Açılımından bahsediyor demiştik. Raporda Türkiye’nin bu yönde adımlarla bölgede barış ve istikrarı sağladığı ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın da dediği gibi; “Türkiye’nin amacının düşman kazanmak değil, dost kazanmaktır” cümlesine istinaden arabuluculuk yapması için öncelikle kendi var olan dış politika sorunlarını halletmesi güvenilirliği açısından önemliydi. Türkiye yaptığı Ermeni açılımı ile aslında hem Avrupa Birliği’ne üye olma konusunda hem de uluslararası bir arabulucu ülke konumunda olmak istediği konusunda ne kadar ısrarlı olduğunu göstermiş oldu.
Türkiye ve Ermenistan arasında imzalanan bu protokol, hayata geçsin ya da geçmesin her iki ülke içinde “tarihi bir karar”. Ancak burada önemli olan şu ki, protokolün her maddesi ayrıntılı bir şekilde incelenmeli ve Türkiye hassas olduğu konularda taviz vermemeye veya tabiri caizse tongaya düşmemeye dikkat etmelidir.
(Yrd. Doç. Dr. Nail Alkan, Avrupa Birliği Balkanlar Masası, Kıdemli Araştırmacı, 14.10.2009)