Yunanistan’ın Açılım Zamanı Geldi de Geçiyor
Irkçılık ve Hoşgörüsüzlüğe Karşı Avrupa Komisyonu (European Commission against Racism and Intolerance ECRI), 15 Eylül 2009 tarihinde Yunanistan 4. Gözlem Raporu'nu yayımladı. Komisyon yayımladığı raporda Yunanistan'ın bir takım ilerlemeler kaydetmesine karşın endişe verici sorunların devam ettiğini açıkladı. (Tıkla- 1)
Avrupa her zaman insan hakları ve azınlıklar konularında en iyi kıta, en iyi bölge olarak bilinir ve övünür. Ancak son yıllarda Avrupa Birliği ülkelerinde milliyetçilik duygusunun artmasıyla ve ırkçılığın hortlamasıyla Avrupa’nın orta yerinde kıyımlara, özgürlüklerin kısıtlanmasına rastlanmaktadır. Bunun en son örneği, Yunanistan ve içinde barındırdığı azınlıklardır. Irkçılık ve Hoşgörüsüzlüğe Karşı Avrupa Komisyonu’nun yayınladığı raporda Avrupa Birliği üyesi Yunanistan’ın Avrupa’ya ne kadar yakıştığı gösterilmektedir.
Yunanistan’daki azınlıkların büyük çoğunluğunu oluşturan Batı Trakya Müslümanları ve Pomakların bahsedildiği raporda en büyük sorun azınlıklar gibi gözükmektedir. Başta eğitim, kaybedilen vatandaşlıkların geri kazanılması, dernek kurma özgürlüğü gibi konularda Yunanistan’ın verdiği sözleri tutmadığı ve sorunların henüz çözülmediği açıkça ifade ediliyor. Azınlıklarla ilgili olarak tek olumlu gelişme, raporda azınlık temsilcilerinin görüşlerine yer verilmesidir. Acaba bu rapora Avrupa Birliği üyeleri nasıl tepki vereceklerdir? Türkiye Avrupa Birliği sürecinde yıllardır eleştirilerle muhatap kalan bir ülke olarak; Avrupa Birliği’nin Yunanistan’a ne gibi cezai uygulamalar getireceğini merak etmektedir.
Yunanistan’ın azınlıklara olan bu davranışının sorumlusu Yunanistan Ortodoks Kilisesi olarak gösteriliyor. ECRI raporunda Yunan Ortodoks Kilisesi’nin, Yunanistan’da önemli bir kurum olmasından dolayı kamu hayatına karışma yetkisi olduğundan bahsederken Yunan yetkilileri, bunu inkâr edip halkın arasında Kilise’nin ayrı bir yeri olduğundan bahsediyor.
Bu rapor Yunanistan’ın insan hakları konusunda ve tabiî ki azınlıklar konusunda ne kadar özgürlükçü olduğunu tüm dünyaya gösteriyor. Avrupa Birliği, Türkiye’yi kriterlerine uymadığı için her zaman eleştirmiştir ve gelecekte de eleştirmeye devam edecektir. Peki, Avrupa Birliği’nin kriterleri nedir? 1993 yılında yürürlüğe gire Kopenhag Kriterleri Avrupa Birliği üyeleri ve aday ülkeler için aynı şekilde uygulanmıyor mu? Ya da kriterleri ülkeden ülkeye değiştiriyor mu diye sormak daha doğru olur. Her zaman bahsedildiği gibi ve özellikle Türkiye’de sık sık ifade edildiği üzere Avrupa Birliği’nin çifte standartlarından söz edilmektedir. Avrupa Birliği’nin bu uygulamaları çifte standart değil de nedir? Türkiye’deki Kürtlere, Ermenilere azınlık diyorlar da Yunanistan’daki Müslümanlar, Pomaklar azınlık değil mi? Bize üyelik sürecini uzatarak ceza veriliyor da niye Yunanistan’ın yaptıkları sadece raporlara aksettiriliyor?
Bu tür yazılar Yunanistan’daki ve diğer ülkelerdeki azınlıkların kendine güvenini getirip cesaretlenmesine neden olduğu kadar var olan haklarını da aramalarını sağlamaktadır. Türkiye’de de bu haklar yeni verilmeye başlanmıştır. İyi mi olacak kötü mü olacak bunu zaman gösterecek ancak örneklere baktığımızda pek de iyi sonuç vermediğini görüyoruz. En iyi örneği İspanya. İspanya; ülkesinde yaşayan tüm azınlıklara, başta Basklar olmak üzere her türlü hakkı verdi ancak ayrılıkçı örgüt ETA her gün isteğini biraz daha arttırmaktadır ve sonuç bölünmeye kadar gidebilir. ETA örgütü kuruluş yıllarında İspanya hükümetlerinden kültürel haklar talebinde bulunmuştu. İspanya Devleti’nin tüm azınlıklara verdiği kültürel haklar Basklar için yeterli olmaktan çıktı ve son aşamada bugün ETA örgütü İspanya ve Fransa’da yaşayan tüm Baskları bir ülkede birleştirmek istemektedir.
Yunanistan da zaten ülkesindeki azınlıkların varlığını kabul etmeyen-sadece Batı Trakya Müslüman azınlığını kabul ediyor ki ona da asla Türk demiyor-bir ülkedir ve yıllardır aşağıladığı ve yok saydığı Müslümanlara şimdi bazı haklar vereceğini düşünmek gerçeklilikten uzak olmak demektir. Yalnız kanımıza dokunan, biz yıllardır süregelen geleneklerimizden ödün vererek bazı haklar veriyoruz demokratik açılım(!) yapıyoruz. Ancak hala Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliğine taş koyuluyor. Hem de Yunanistan, Fransa gibi milliyetçi olduklarından dolayı ülkesindeki azınlıkları yok sayan ülkelerin yüzünden. Yunanistan’a ise raporda Avrupa’ya uyumlu hale gelmeli deniyor. Bu esnada şu soruyu sormak gerekir: Avrupalılara bu rapor biraz geç yayınlanmadı mı? Yunanistan insan hakları konusunda yakışmasa da 1981 yılından beri Avrupa Birliği üyesi.
Göründüğü gibi her şey ortada yine çifte standart, yine ödün veren Türkiye… Bu durum ne zamana kadar devam edecek bilmiyoruz ama bu durum Türkleri usandırmış durumda. Ya Avrupa Türkiye’ye ne diyorsa birlik üyelerinde de bu şartları arasın ya da Türkiye’yi istemiyorsa daha fazla oyalamasın…
(Yrd. Doç. Dr. Nail Alkan, AB – Balkanlar - Kıbrıs Masası, Kıdemli Araştırmacı)