Karakin ve Karabağ Ermenileri
Türkiye Ermenistan protokolünün imzalanacağı gün yaklaşırken Kafkasya tarihinin belki de en hareketli günlerini yaşıyor ve yaşamaya devam edecek. Azerbaycan’da Türk Dilli parlamentolar toplantısı yapılırken Ekim ayı başında Nahcıvan’da Türk Devletleri bir araya gelecekler. 5-7 Ekim tarihleri arasında Moldova’da BDT toplantısı yapılacak. Rusya Hazar gölü etraflı devletlerdeki büyük elçileriyle geniş bir değerlendirme toplantısı yaptı. Bu toplantıların ana gündem maddeleri her ne kadar önceden belirlenmişse de Türkiye Ermenistan ilişkileri ve Karabağ sorunu gündemin en önemli maddesi olacak.
Uluslar arası toplantılar bu şekilde devam ederken bu gün Erivan’da ilginç bir toplantı yapıldı. Dünya Ermenileri baş patriği Karabağ devlet yetkililerini makamında kabul etti. Her ne kadar toplantının gündemi Karabağ’da Kutsal ve Evrensel Artsakh Apostolik Piskoposluğunun yeniden açılışının 20. Yıl toplantısı ise de konuşulan ana konu Karabağ’ın geleceği ve ya statüsü olmuştur. (Tıkla 1)Her ne kadar basına yansıtılmış biçimi farklı olsa da Sarkisyan’ın diasporayı bilgilendirme turlarına çıkmadan Karakin II. nin görüşlerini alarak bu tura çıkmasının hemen peşinden Karabağlıların da Patrikliğe gitmeleri akıllarda şüphe oluşturmuştur. Ermenistan’da iktidar protokolü kamuoyuna anlatabilmek için Patrikliği arkasına alması olumlu bir adım olarak algılanırken, muhalefette boş durmamakta, kapalı salon toplantılarına devam etmekteler. Miras Partisi ve Taşnak partisi hakkında yapmış olduğumuz değerlendirmelerde bir muhalif davranış olarak sine-i millet alternatifi gündeme gelir mi sorusunu sorup etrafında fikir yürütmüştük. Bu gün Miras Partisi ile Taşnak bu seçeneği konuştular. (Tıkla 2) Muhalefetin önümüzdeki günlerde geliştireceği tavırları yakından takip edeceğiz. Ancak Karabağ için son derece önemli bir gelişme bu gün yine satır aralarında kendini gösterdi. Rusya bölgede uyguladığı stratejiyi adım adım uygulamaya koymak için AGİK MİSK grubu üyesini harekete geçirdi ve Karabağ’ın çözümü için oluşturulan Madrid Prensiplerinden bir iyileştirme yapabileceklerini açıkladı. (Tıkla 3) Bu açıklama Moldava’da yapılacak BDT toplantısının gündemini de belirlemiş oldu. Zira bu toplantıda Aliyev ile Sarkisyan bir araya gelip Karabağ’ı ve çözüm yolu olarak Madrid Prensiplerini konuşacağı bilinmekteydi B u prensiplerin ana noktası Ermenilerin işgal etikleri 5 Azerbaycan ilçesinden çekilmesi dayanmaktaydı. Sarkisyan’ın Patrik Karakin ile görüşüp diasporayı bilgilendirme turuna çıkması, peşinden de Karabağ Ermenilerinin Patriği ziyaret etmesi ve bu ziyarete denk gelen saatlerde Rusya’nın AGİK nezdindeki üyesi Yuri Merzlyakov’un açıklamaları Karabağ’da çözüme yaklaşıldığının habercisi olarak algılanabilir. Ama Kafkasya’da 10 gün çok uzun bir zaman dilimine tekabül eder.
(Dr. Hasan Oktay, Kafkasya Masası, 29.09.2009)