Afganistan Sarsılıyor
20 Ağustos 2009 tarihinde gerçekleşen Afganistan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin sonuçları halen açıklanmamıştır. Söz konusu seçimler, cumhurbaşkanı adayları ve özellikle Abdullah Abdullah taraftarlarının iddia ettiği büyük sahtekârlık olaylarından dolayı oyların bir kısmının sayılması kararı üzerine ertelenmiştir. Fakat medyada oyların sayılmasının sona erdiği, bir ya da iki gün içinde seçim sonuçlarının açıklanacağı yönünde haberler çıkmaktadır. Ama beklenen o iki gün bitmek bilmiyor. Yine de 17 Ekim 2009 tarihinde seçim sonucunun açıklanması beklenmektedir. Afgan halkı seçimlerin sonucunu beklerken, sanki Afganistan’da tüm olumlu gelişmeler durmuştur. Bununla beraber olumsuz gelişmeler artmaktadır. Örnek vermek gerekirse, ABD ve koalisyon güçlerinin Afganistan’a geldiği tarihten itibaren ülkenin güneyinde istikrarsızlıklar artmaktadır. Kuzey bölgeleri ise, seçimlere kadar Afganistan’ın istikrarlı bölgeleri arasında sayılmaktaydı. Fakat seçim sonuçları beklenirken, istikrarsızlık Kuzey bölgelerine de yayılmıştır. Afganistan cumhurbaşkanı Hamid Karzai: “Kuzey bölgesinin istikrarı Afganistan’a yardım için ülkemizde bulunan yabancılar tarafından bozulmaktadır ve elimizdeki sağlam bilgilere göre, Taliban mensupları, Güney Afganistan’dan ülkenin Kuzeyi’ne yabancıların helikopterleri vasıtasıyla taşınmaktadır.” açıklamasında bulunmuştur. Bu açıklamadan hemen sonra bir başka açıklama da Afganistan Üst Meclisi Başkanı Sıbgatullah Mücededdi’den gelmiştir. Mücededdi, Karzai’nin görüşünü teyit etmekle birlikte söz konusu ülkenin adını vermekten kaçınmıştır. İstikrarsızlığın artması ile ülke genelinde yolsuzluk, rüşvet, adam kaçırma gibi suçlar her gün artmaktadır. Bilindiği gibi, Afganistan dünyadaki en fakir ülkeler arasında yer almakta, bu durum seçimlerin ertelenmesiyle de ülke bazında farklı boyutlar kazanmaktadır. Birincisi, istikrarsızlığın arttığı son dönemde Afgan işadamları, can güvenliklerinin tehdit altında olmasından dolayı Afganistan’ı terk etmek zorunda kalmaktadır. İkincisi, binlerce Afgan çocuğu ekonomik sıkıntılardan dolayı eğitimini yarıda bırakarak ailelerinin geçimini sağlamak için iş aramaktadır.
Afganistan’da halkın durumu bu şekildeyken, siyasetçiler ise sadece kendi aralarında birincilik yarışına girip, halkın sorunlarıyla ilgilenmek için zaman bulamamaktadırlar. Afgan halkının seçim sonuçlar ile ilgili ne düşündüğü sorulduğunda: “ Bu kadar bekledikten sonra bizim için kim seçilirse seçilsin önemli değildir, yeter ki seçimlerin sonucu belli olsun.” demektedirler. Seçim sonucunun açıklanması için Afgan halkı gereksiz biçimde bekletilmektedir. ABD ve diğer batılı müttefikleri, Karzai ve seçimde yer alan diğer önemli isimlerden; % 28 oyla ikinci sırada yer alan Abdullah Abdullah, % 9.2 oyla üçüncü olan Ramzan Başar Dost, % 2.7 oyla dördüncülük kazanan Eşraf Gani Hamedzai ve seçimlere katılmayan ABD’nin eski Afganistan büyükelçisi Zalmay Halilzad’ı uzlaştırarak bir koalisyon hükümeti kurma çabasında olduğu düşünülmektedir. Fakat Afgan halkı bu eski stratejilerden o kadar bıkmış durumundadır ki, adı geçen isimlerden herhangi birinin seçimi tek başına kazanması veya bahsi geçen koalisyon ihtimali arasında fark görmemektedir. Seçimleri hangi aday kazanırsa kazansın, bu adayın bir mucize yaratıp kısa vadede Afganistan’ın sorunlarını kökten çözme ihtimali olmadığı halk nezdinde anlaşılmıştır.
Bugünler, Afganistan için fazlası ile kritik günlerdir. Afgan adaylarının bu kritik durumu dikkate alarak iktidar uğruna yarışmayı bırakıp, milletin ve vatanın geleceği için bir araya gelerek, istikrar ve barışa katkıda bulunmaları doğru bir tercih olacaktır. Diğer yandan, bu adaylar iktidar yarışından vazgeçmeyerek, Afganistan’ı otuz senedir sarsan savaştan daha kötü günler yaşanmasına sebep olacaklarını da unutmamalıdırlar.
(Khalilullah Rasuli, Asya Pasifik Masası, Kıdemli Asistan,16.10.2009)