Sağlık Güvenliği ve ABD: Domuz Gribi Paniği ABD’de Yaşanıyor
CIA, 2000 yılında, ABD’nin karşı karşıya olduğu veya olabileceği salgın hastalıklar konusunda çok geniş bir rapor yayınlamıştır. Amerikan hükümeti de sağlık güvenliğine yönelik tehditlerle mücadele konusunda 2001 yılında “Küresel Salgın Hastalıklar ve Amerikan Dış Politikası” konulu bir konferans tertip etmiştir. Amerikan hükümeti salgın hastalıkların yanı sıra biyolojik terörizmi ve çeşitli virüsler aracılığıyla vatandaşlarının tehdit edilmesini de sağlık güvenliği kapsamında değerlendirmektedir. (1)
ABD’nin sağlık güvenliği konusunda attığı adımlar konusunda benzer pek çok örnek verilebilir. Fakat ABD’nin bu alanda atmış olduğu adımların pek başarılı olduğu söylenemez. Zira AIDS gibi salgın hastalıklar nedeniyle ölen Amerikalıların sayısı her geçen gün artmaktadır. Ayrıca, Amerikan halkının giderek artan bir kesimi bilinçsiz beslenme nedeniyle obezite sınırının üstündedir. Bu iki sorunun yanı sıra bir diğer önemli sorun da ABD’de yaşayan evsizlerin sayısının her geçen gün artmasıdır. Bu insanların sayısı milyonları bulmaktadır ve bu bağlamda milyonlarca Amerikalı sokaklarda sağlıksız koşullarda yaşamak zorunda bırakılmaktadır.
ABD hükümetlerinin sağlık sorunları konusundaki bu yetersizlikleri Obama’ya oy veren kitlelerin bu alanda iyileştirmeler talep etmelerinin öncelikli sebebidir. Başkan Obama’nın sistemi iyileştirmek amacı ile planladığı Sağlık Reformu konusu ülke genelinde pek çok tepkiye sebep olmuştur. Bu tepkilere rağmen Obama’nın seçim öncesi vermiş olduğu vaatleri yerine getirebilmek adına geri adım atmamakta kararlı olduğu görülmektedir.
Son günlerde tüm dünyada sağlık alanındaki öncelikli tartışma konusu olan domuz gribi konusunda ise ABD’de Türkiye’ye benzer tartışmalar yaşanmaktadır. Bu konuda Washington Post ve ABC'nin ortak düzenlediği kamuoyu araştırması, bazı dikkat çekici sonuçları ortaya koymaktadır. Araştırmaya göre, halkın önemli bir bölümünün hastalığa yakalanmaktan endişe etmesine rağmen, yarısından fazlası aşı olmayı düşünmüyor. Araştırmada, halkın yüzde 52'sinin kendileri ya da ailelerinden birinin virüsü kapmasından endişe duyduğu tespit edildi. Ağustos ayında bu endişe oranı yüzde 39'du. Araştırmada ayrıca, virüse karşı en duyarlı yaş gruplarından birini oluşturan gençler arasında da hastalığa yakalanma kaygısında büyük artış belirlendi. 18-29 yaş arası nüfusun ağustos ayında yüzde 29 düzeyinde olan endişe oranı, şimdi yüzde 47'ye çıkmış durumda. Buna karşın, hala birçok Amerikalı, kendilerini ya da çocuklarını aşılatma konusunda tereddüt yaşıyor. Araştırmaya katılan her 10 kişiden 6'sı, domuz gribi aşısı olmayacağını belirtirken, ailelerin de sadece yüzde 52'si, çocuklarına aşı yaptıracaklarını söyledi.
Ülkede aşı olmak isteyen herkese bu imkanın sağlanacağı yönünde büyük hedeflerle başlatılan kampanyada, aşı üretiminin yavaş ilerlemesinden dolayı sıkıntılar yaşandığı görülmektedir.
Amerikan basınında yer alan haberlere göre, federal yönetimin geniş çaplı yürüttüğü aşı kampanyası ve yeterli aşının sağlanması için harcadığı 2 milyar doların üstünde paraya rağmen, aşı üretiminin hızı planlananın gerisinde kaldı. Sağlık görevlilerinin ellerindeki sınırlı dozları aşı olmak isteyenlere bölüştürebilmek için yoğun mücadele içine girmesine yol açan bu durum, aşı olmak için bekleyen birçok kişide hayal kırıklığı uyandırdığı gibi sert tepki de çekmektedir.
Doktorların ve sağlık görevlilerinin, endişeli ve kızgın kesimlerce telefon yağmuruna tutulduğu ifade edilirken, yönetimin salgına karşı mücadelesine duyulan güvenin de azaldığı bildiriliyor. Washington Post/ABC'nin araştırmasına göre, halkın yönetime duyduğu güven, ağustos ayındaki yüzde 73'lük orandan yüzde 69'a düştü.
Yaşanan sıkıntıyla ilgili önceki gün Kongre'de açıklamalarda bulunan ABD Sağlık Bakanı Kathleen Sebelius, aşı ve ilaçların mümkün olan en hızlı biçimde üretimi ve dağıtımı için gereken her şeyin yapılmakta olduğu konusunda teminat vererek, "Aşı olmak isteyen her Amerikalı için yeterli sayıda aşı olacak" dedi.
(Tıkla-1)
Ancak aşı uygulamasında karşılaşılan tüm bu sıkıntılar ve aşıya duyulan güvene dair tereddütlere rağmen, Washington ve çevresinde domuz gribi aşısının yapıldığı klinik ve okullarda uzun kuyruklar göze çarpıyor. Aşı hizmeti verilen okullardan biri olan Eliot-Hine ortaokulu da dün domuz gribi aşısı olmak isteyen Amerikalıların akınına uğrarken, aşı uygulamasında öncelik sağlanan hamileler, çocuklu aileler ve sağlık görevlilerinden oluşan kuyruğun okul bahçesinin dışına taştığı gözlendi.
Konuya Türkiye ile ABD’nin karşılaştırmalı bir analizi yapılarak son verilebilir. Obama, ABD’deki domuz gribi hastalığının durumundan dolayı ülkede “acil durum” ilan etti.
(Tıkla-2) Ayrıca, Amerikan halkına yapmış olduğu konuşmada “maske” takarak, halkı bilinçlendirmeyi amaçlamıştır. Türkiye’de ise Başbakan Tayyip Erdoğan ile Sağlık Bakanı Recep Akdağ arasındaki fikir ayrılığı domuz gribi tartışmalarının en yoğun şekilde yaşandığı alandır. Zira, Başbakan aşı vurulma konusunda herkesin özgür olduğunu ve kendisinin de aşı vurulmayacağını beyan ederken, Sağlık Bakanı bu anlayışın tersine herkesin mutlaka aşı olması gerektiğini söylemiş ve kendisi de aşı olmuştur. Bu durum Türk halkının zaten yaşamakta olduğu kafa karışıklığını körüklemiş ve halkın bu virüs konusundaki endişelerini arttırmıştır.
(Dr. Bilal Karabulut, ABD Masası, Kıdemli Araştırmacı, 06.11.2009)
(1) Peter Hough, Understanding Global Security, London, Routledge, 2004, s.170.