Türkiye - Suriye İlişkisi ve Kürt Açılımı
Ortadoğu bölgesinde Ağustos ayından beri yoğun diplomasi trafiği yaşanmaktadır. Bununla birlikte Türkiye'nin gerek Irak-Suriye arasındaki gerilimin giderilmesi konusunu gerek Türk komuoyunu aylardır meşgul eden 'Kürt Açılımı' konusu önemli gündem maddelerini oluşturmaktadır. 15 Eylül'de Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad, Türkiye'ye ziyareti öncesinde Türk basın temsilcileri ile bir araya geldi. Esad, Türk basın mensuplerı aracılığıyla Ankara'ya "Kürt Açılımı" konusunda destek vererek PKK terör örgütü içinde bulunan 1500 Suriyeli teröristin dağdan inmeleri halinde affedileceğini söyledi. Esad'ın Türkiye'yi ziyareti öncesi verdiği mesajlar Ankara tarafından önemli bir gelişme olarak karşılandı. (Tıkla-1)
Bu bağlamda PKK terör örgütünün Suriye için ne anlama geldiğini şu şekilde sıralayabiliriz:
- Suriye, yıllarca PKK terör örgütünü Bekaa Vadisi'nde barındırmış, Ankara'nın Suriye'ye karşı sergilediği tutum karşısında, Adana protokolunu imzalamıştı. Beşar Esad'ın PKK'ya katılan Suriye vatandaşı teröristleri affederiz demesini pek de samimi bir davranış olarak nitelemek fazla abartılı olur. Diğer taraftan, Suriye'nin PKK terör örgütü ile önemli bir sorununun olmadığı içerideki Kürtleri kontrol altında tutması nedeniyle PKK teröründen şimdiye kadar belirgin bir saldırı veya şiddet görmediği de unutulmamalıdır.
- Suriye kendi ülkesinde bulunan Kürt vatandaşlarına bugüne kadar ev alma ve iş yeri açma hakkını vermemiştir. Türkiye'de 'Kürt Açılımı'nın içeriği bugüne belli olmamasına rağmen Beşar Esad'ın destek vermesi dikkat çekicidir. Suriye'nin kendisinin daha sonra nasıl bir Kürt açılımı yapacağı merak konusudur. Bu nedenle Suriye'nin önümüzdeki günlerde kendi ülkesindeki Kürt vatandaşlarına karşı olan tavrının değişmesi konusunda tahminde bulunmak zordur.
Türkiye- Suriye Arasında Vizenin Kalkması
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, toplantıda yaptığı açıklamada, "Türkiye ile Suriye arasındaki vize uygulamasının karşılıklı olarak kaldırılmasına, ayrıca Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi kurulmasına karar verildiğini açıkladı. Ayrıca Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ın katılımıylagerçekleşen heyetler arası görüşmelerin sonunda her iki ülkenin dışişleri bakanları tarafından "Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi Anlaşması" imzalandı. (Tıkla-2)
Türkiye'nin Suriye ile vizelerin kaldırılmasının iki ülke arasında önemli bir adım olarak görülebilir ancak buna bir kısıtlamanın getirilmesi gerekmektedir. Çünkü bu olası uygulama Türkiye'nin terörle mücadele kapsamında sergilediği çabaları bakımından önemlidir. Bugün Türkiye'ye Irak'tan sızan teröristlerin yarın Suriye sınırından sızması beklenebilir. Bu nedenle Türkiye, Suriye ile vizelerin kaldırılması konusunda yapacağı düzenlemede bu ve benzer durumdaki kişilerin geçişine izin verilmemesini isteyebilir.
Sonuç olarak, Türkiye-Suriye ilişkisi son dönemlerde artsa da, Türkiye'nin gerek bölgede gerek Suriye ile olan ilişkileri konusunda son derece temkinli davranması hususunu hiçbir koşulda gözden uzak tutmamalıdır. Suriye lideri Beşar Esad'ın Türkiye'nin Kürt açılımına destek vermesinin ve iki ülke arasındaki vizelerin kaldırılmasının önümüzdeki günlerde Türkiye'ye ne getireceğini beklemek gerekir.
(Ali SEMİN, Ortadoğu-Afrika Masası, Kıdemli Asistan, 17.09.2009)