Danimarka dönem başkanlığı sürecinde, Zirve, olağan ve olağanüstü olmak üzere toplam dört kez toplanacaktır. 30 Ocak 2012 tarihinde gerçekleştirilecek Zirve’nin olağanüstü toplantısında; Fransa ve Almanya’nın önerdiği, Avro alanında mali disiplinin sağlanması için daha sıkı kurallar ve daha sert yaptırımlar içeren, ancak Britanya’nın itirazı nedeniyle AB çerçevesi dışına çıkarılan antlaşma taslağı görüşülecektir. 1-2 Mart 2011 tarihlerinde gerçekleştirilecek Zirve’nin olağan toplantısında, söz konusu hükümetlerarası antlaşmanın, Avro alanı ülkeleri ve antlaşmaya taraf olmak isteyen diğer AB üyeleri tarafından imzalanması beklenmektedir. 25 Mayıs 2012 ve 28-29 Haziran 2012 tarihlerinde gerçekleştirilecek Zirve’nin olağan toplantılarında ise, yeni antlaşmanın onay sürecine ilişkin muhtemel sorunlar üzerinde görüşmelerin gündemin ön sıralarını alması beklenmektedir.

 

Görüldüğü gibi Danimarka dönem başkanlığında Zirve toplantılarının gündemine, borç krizi ile mücadeleye ve daha sıkı mali disipline yönelik yeni antlaşmanın imza ve onay sürecine ilişkin meseleler hâkim olacaktır. Ancak, Avro alanına dâhil olmayan Danimarka’nın, Avro alanında yaşanan sorunlara yönelik çözüm arayışları ile yeni antlaşmanın hazırlanma sürecine öncelik vermeyerek, başka meseleleri gündeme getirmesinden kaygı duyulmaktadır. Bilindiği gibi, Avro’ya geçiş Danimarka’da referanduma sunulmuş ve Avro % 53,2 oy oranı ile reddedilmiştir; ülkede tek para birimine muhalefetin, Avro alanında yaşanan borç krizi nedeniyle hızla artıyor olması[1] ise Danimarka dönem başkanlığına ilişkin anılan kaygının başlıca kaynağını teşkil etmektedir. Danimarka’nın Avrupa Birliği Bakanı Nicolai Wammen’in, yeni antlaşmanın hazırlanmasında, Avrupa Konseyi Başkanı Van Rompuy’un öncü rol oynamasını beklediklerini belirtmesi, mali krize ve Avro’ya ilişkin meselelerde Danimarka’nın ön plana çıkmak istemediğinin işareti olarak görülebilir.

 

Danimarka dönem başkanlığının öncelikleri, Ocak ayının başında resmi olarak açıklanacaktır. Açıklanacak önceliklerin içeriğinin ne kadar geniş tutulacağı şimdiden kesin olarak bilinmemekle birlikte, Danimarka’nın dört temel önceliği olacağı bilinmektedir.[2]

 

Birinci öncelik “sorumlu Avrupa”: Anılan öncelik kapsamında, Danimarka’nın mali disiplinin güçlendirilmesi ve ekonomik istikrarın sağlanması amacıyla 9 Aralık 2011 tarihindeki Zirve toplantısında alınan kararların uygulanması ile 2013 sonrası için çok yıllı mali çerçevenin müzakerelerinin yürütülmesine öncelik vereceği belirtilmektedir. 

 

İkinci öncelik “dinamik Avrupa”: 2012 yılının Tek Pazar’ın 20. yıldönümü olacağına vurgu yapan Danimarka’nın bu kapsamdaki önceliği, Birliğin büyüme potansiyelini gerçekleştirebilmesi için Tek Pazar’ın geliştirilmesidir. Bu amaçla, kamu alımları, standardizasyon direktifleri, muhasebe standartlarının gözden geçirilmesi ve Trans-Avrupa altyapıları gibi Tek Pazar’ın sağlıklı işleyişi için gerekli önlemlere özel önem verilecektir.

 

Üçüncü öncelik “yeşil Avrupa”: Ekonomik büyüme ile çevrenin korunmasının birbirleri ile ilintili meseleler olduğunun altını çizen Danimarka, AB’de ekonomik büyüme ve istihdam artışı için enerji, çevre ve iklim konularının da göz önüne alınacağı yeni önlemlerin belirlenmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Anılan öncelik kapsamında, AB’nin tarım politikası, uyum politikası, ulaştırma politikası gibi politikaları aracılığıyla “yeşil büyüme” desteklenecektir.

 

Dördüncü öncelik “güvenli Avrupa”: sınır ötesi sorunlar ile mücadele ve Avrupa vatandaşlarının güvenlikleri ile çıkarlarının korunması için Avrupa’da işbirliğinin altını çizen Danimarka, anılan öncelik kapsamında Schengen sisteminin geliştirilmesinden, Avrupa Komşuluk Politikası’na kadar pek çok alanda somut sonuçlar elde etmeye yönelik girişimlerde bulunacaktır.

 

Avro alanında borç krizinin Avrupa gündemini işgal ettiği bir dönemde, dönem başkanlığını üstlenen Danimarka’nın, Avro alanına dâhil olmasa da, dönem başkanı olarak Avro alanındaki krize ve çözüm arayışlarına kayıtsız kalması mümkün değildir. Zira Danimarka’nın Avrupa Birliği Bakanı Wammen, Genel İşler Konseyi’nde yaptığı açıklamada, AB’yi krizden çıkarmaya çalışacaklarını, Avrupa’da Avrupa projesine zarar veren bir ekonomik sorumsuzluk sergilendiğini ve ekonomik büyümesi gerileyen Birliğin, küresel rekabetten de geri kaldığını, bu nedenle Danimarka’nın daha dinamik bir Avrupa yaratacak girişimlerde bulunacağını belirtmiştir.[3] Ancak, Danimarka’nın dönem başkanlığına ilişkin sorun, Avro alanında borç krizinin yaşandığı, Avrupa’nın ve Avro’nun geleceğine ilişkin önemli tartışmaların yürütüldüğü bir dönemde, Avro alanına dahil olmayan ve tek para birimine karşı mesafeli yaklaşımını korumaya devam eden bir devletin dönem başkanlığını üstlenmiş olmasıdır. Dolayısıyla, tereddüt yaratan husus, Danimarka’nın ekonomik ve mali sorunlara vurgu yapmaması değil –böyle bir tutum sergilemesi mümkün değildir-, yapacağı vurgunun ağırlığıdır. Danimarka’nın dönem başkanlığı önceliklerine ilişkin mevcut bilgiler ışığında, Danimarka’nın 2012 yılı içinde imzalanması ve onaylanması planlanan mali disiplin için yeni bir antlaşmaya destek verilmesine yönelik açık ifadelerle iletilen bir mesajının olmadığı dikkate alınırsa, Danimarka’nın Avro alanını ilgilendiren meselelerde “low profile” bir yaklaşım sergileme potansiyelinin yüksek, bu tür meselelerde Avrupa Konseyi Başkanı Van Rompuy’un “high profile” bir yaklaşım sergilemesinde ısrarcı olacağı düşünülebilir. 

 

---