Dünyanın Göz Yumduğu İç Savaşın Eşiğindeki Ülke: Yemen
Arap Yarımadası'nın güneybatısında yer alan Yemen, son aylarda neredeyse bir iç savaşın eşiğine gelmiş durumdadır. Yemen'in Kuzeyinde Yemen Ordusu ile Husiler (Şii Zeydiler) arasında bir süre önce başlayan ve her geçen gün giderek artan çatışma iç savaş olarak nitelendirilmektedir. Sözkonusu çatışmada yüzlerce insan hayatını kaybetmiş ve onbinlerce insan da göç etmek zorunda kalmıştır. Dünyanın gözü önünde yaşanan Yemen'deki iç çatışmalar konusunda, her nedense hem Arap dünyası, hem de dünya kamuoyu seyirci kalmakla yetinmektedir. Arap Yarımadası’nın en büyük Arap nüfusuna (23 milyon) sahip olan Yemen, Babul Mendep Boğazı köprüsü nedeniyle burada olmasından dolayı bölgede stratejik bir konum arz etmektedir. (Tıkla-1)
Yemen'de yıllarca hüküm süren Şiiler, 1962'de yapılan devrim sonucunda iktidardan uzaklaştırılmıştır. Mısır, Yemen'deki devrime büyük destek vermekle kalmamış, bunun yanında Yemen'deki olaylara askeri olarak da mudahale etmiştir. Ancak son aylarda, Yemen'de yaşanan çatışmalara karşı sessiz kalan Arap Birliği ve Mısır Yönetimi Araplar tarafından tepki çekmektedir. Yemen Hükümeti, Yemen'deki çatışmaların arkasında İran'ın olduğunu dolaylı bir şekilde ileri sürmüştür. Ayrıca, Yemen'de yaşanan çatışmalar sırasında İran'ın muhtemel nüfuzunden endişe duyan Arap camiası, çatışmaların durdurulması için devreye girmiştir. Bu olaylar sebebiyle Arap dünyasının yanında ABD de İran'ın Yemen'deki etkisinden büyük endişe duymaktadır. Aylardır Yemen'deki olaylara sırtını dönen Arap Birliği, Yemen Ordusu ile Husiler arasında yaşanan çatışmaların sonu gelmeyeceğini anlayınca, Arap Birliği Genel Sekreteri Amr Musa, Yemen'i ziyaret etme ihtiyacı hissetmiştir. Amr Musa, ziyaretle ilgili yaptığı açıklamada, Yemen'in kuzeyi ve güneyinin birleşmesinin ve yine Yemen Yönetiminin el-Husi hareketi ile çatışmalarının ele alındığını ifade etti. Musa, Yemen Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih'in, ülkesinin tüm siyasi gruplarıyla müzakere etmeye hazır olduğunu belirttiğini dile getirdi. Musa, Arap Birliği olarak Yemen'in birliğini desteklediğini belirtti. (Tıkla-2)
Yemen Üzerindeki İran ve Suudi Arabistan Rekabeti!
İran'ın, Yemen nüfusunun yüzde otuzbeşini oluşturan Husiler üzerinde nüfuzunu artırarak Suudi Arabistan başta olmak üzere tüm Arap yarımadasına hakimiyet kurmak istediğini ve Yemen üzerinden Suudi Arabistan'ı kuşatma altına almayı hedeflediği söylenebilir. Bu nedenle, Yemen'de yaşanan çatışmalar, İran ve Suudi Arabistan arasında dolaylı bir güç mücadelesi olarak görülebilir.
Sonuç olarak, aylardır Yemen'de yaşanan çatışmaya gözünü yuman dünya kamuoyu ve Arap ülkeleri, bu Körfez ülkesindeki olaylara önümüzdeki günlerde kulak vermek mecburiyetinde kalabilir. Uzun zamandan beri Körfez bölgesinin sakin bir ülkesi konumunda olan Yemen'in son aylarda şiddet ve kaosa sahne olması bölge açısından dikkatlice izlenmelidir. Yıllardır Yemen'de sorunsuz yaşayan Sünni ve Şiilerin son zamanlarda yaşadığı mezhep çatışmalarının körüklenmesi dikkat çekmektedir. Yemen Hükümetinin bölgede tam olarak güvenebileceği dostu olmadığı söylenebilir. Bu nedenle önümüzdeki süreçte Yemen'de yaşanan çatışmaların İran, Suudi Arabistan ve Arap Birliği arasında gerginliğe yol açması olasılığı da gözden uzak tutulmamalıdır.
(Ali SEMİN, Ortadoğu-Afrika Masası, Kıdemli Asistan, 08.10.2009)