İşsizlik ve tüketici güvenine ilişkin son açıklanan rakamlar ekonomide olumlu bir havanın oluşmasına yol açmaktadır. Son veriler, işsizliliğin azaldığını ve tüketici güveninin arttığını göstermektedir.
Nisan 2011 de İşsizlik Oranı Azaldı
Türkiye genelinde işsiz sayısı 2 milyon 637 bin kişidir. 2010 yılının Mart-Nisan-Mayıs döneminde işsiz sayısı 3 milyon 71 kişi olarak gerçekleşmiştir. Bir yıl içinde işsiz sayısı 434 bin kişi azalmıştır. İşsizlik oranı ise 2,1 puanlık azalış ile yüzde 9,9 seviyesinde gerçekleşmiştir. 2010 yılında ise işsizlik oranı yüzde 12 olmuştur. Kentsel yerlerde işsizlik oranı 2,3 puanlık azalışla yüzde 11,9, kırsal yerlerde ise 1,5 puanlık azalışla yüzde 6,1 olmuştur. Türkiye ekonomisinde son yıllarda en önemli sorunlardan olan işsizlik konusunda olumlu gelişmeler gerçekleşmektedir. İşsizlik konusunda oluşan olumlu gelişmeler toplumsal hayatıda olumlu etkileyecektir.
Nisan 2011 döneminde 2 milyon 29 bin kişi işe yeni başlamış veya iş değiştirmiş olup, bunun toplam istihdam içindeki oranı yüzde 8,5'tur. İşe yeni başlayan veya iş değiştirenlerin yüzde 32,8'i 25-34 yaş grubundadır. 15-24 yaş grubu olarak tanımladığımız genç nüfüsta işgücüne katılım daha yavaş olmaktadır. Burada gençlerin yetenek, donanım ve özellikle bilgi birikimlerini arttırmaları gerekmektedir.
Bu dönemde işe başlayan veya iş değiştirenlerin yüzde 20,5'i sanayi sektöründe, yüzde 34,7'si hizmetler sektöründe, yüzde 26,4'ü inşaat sektöründe, yüzde 18,4'ü ise tarım sektöründe işe başlamıştır.
Nisan 2011 döneminde istihdam edilenlerin sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre 1 milyon 454 bin kişi artarak, 23 milyon 955 bin kişiye yükselmiştir. Bu dönemde, tarım sektöründe çalışan sayısı 411 bin kişi, tarım dışı sektörlerde çalışan sayısı 1 milyon 43 bin kişi artmıştır.
Nisan 2011 döneminde istihdam edilenlerin yüzde 25,2'si tarım, yüzde 20,2’si sanayi, yüzde 6,7’si inşaat ve yüzde 47,9'u ise hizmetler sektöründedir. Önceki yılın aynı dönemi ile karşılaştırıldığında tarım sektörünün istihdam edilenler içindeki payının 0,2 puan, sanayi sektörünün payının 0,7puan, inşaat sektörünün payının ise 0,4 puan arttığı, buna karşılık hizmetler sektörünün payının 1,4 puan azaldığıgörülmektedir. Daha önceki dönemlerde hizmetler sektöründeki istihdam edilenlerin oranı diğer sektörlerden daha fazla gerçekşemekteydi. Büyüme ile beraber sanayi ve inşaat sektörünün payları artmaya devam edecektir.
Sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı çalışanların oranı da artış göstermiştir. Yaptığı işten ötürü herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı olmadan çalışanların oranı, önceki yılın aynı dönemine göre 1,2 puanlık azalışla % 42,1 olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde, geçen yılın aynı dönemine göre tarım sektöründe sosyal güvenlikten yoksun çalışanların oranı yüzde 85,1’den yüzde 82,6'ya, tarım dışı sektörlerde yüzde 29,4’ten yüzde 28,5’e düşmüştür
İşsşzlik oranı düşerkeren işgücüne katılım oranının artması daha fazla istihdam yaratıldığının göstergesidir. Nisan 2011 döneminde işgücüne katılma oranı yüzde 49,9’dur. Nisan 2011 döneminde, Türkiye genelinde işgücüne katılma oranı, bir önceki yılın aynı dönemine göre 1,1 puanlık artışla yüzde 49,9 olarak gerçekleşmiştir.
Tablo 1: İstihdam Göstergeleri
| |
TÜRKİYE |
|
KENT |
|
KIR |
| 2010 |
2011 |
2010 |
2011 |
2010 |
2011 |
| Kurumsal olmayan nüfus (000) |
71 173 |
72 117 |
|
49 090 |
49 402 |
|
22 083 |
22 715 |
| 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus (000) |
52 360 |
53 342 |
36 519 |
36 823 |
15 841 |
16 519 |
| İşgücü (000) |
25 572 |
26 592 |
17 062 |
17 497 |
8 510 |
9 095 |
| İstihdam (000) |
22 501 |
23 955 |
14 635 |
15 412 |
7 866 |
8 543 |
| İşsiz (000) |
3 071 |
2 637 |
2 426 |
2 085 |
645 |
552 |
| İşgücüne katılma oranı (%) |
48,8 |
49,9 |
46,7 |
47,5 |
53,7 |
55,1 |
| İstihdam oranı (%) |
43 |
44,9 |
40,1 |
41,9 |
49,7 |
51,7 |
| İşsizlik oranı (%) |
12 |
9,9 |
14,2 |
11,9 |
7,6 |
6,1 |
| Tarım dışı işsizlik oranı (%) |
14,9 |
12,5 |
14,5 |
12,3 |
16,7 |
13,3 |
| Genç nüfusta işsizlik oranı(1)(%) |
21,2 |
17,9 |
23,5 |
20,1 |
16,2 |
13,4 |
| İşgücüne dahil olmayanlar (000) |
26 788 |
26 750 |
19 458 |
19 326 |
7 330 |
7 424 |
| (1) 15-24 yaş grubundaki nüfus |
| Not: Rakamlar yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir. |
Haziran 2011 Döneminde Tüketici Güveni Arttı
2011 Haziran ayında Tüketici Güven Endeksi, bir önceki aya göre yüzde 3,84oranında artmıştır. Mayıs ayında 92,85 olan endeks Haziran ayında 96,42 değerine yükselmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası işbirliği ile yürütülen Aylık Tüketici Eğilim Anketi ile Tüketicilerin kişisel mali durumlarına ve genel ekonomiye ilişkin mevcut dönemdeğerlendirmeleri ile gelecek dönem beklentileri ölçülmekte ve yakın gelecekte yapılması planlananharcamalarına ilişkin eğilimleri saptanmaktadır. Anket sonuçlarından hesaplanan Tüketici Güven Endeksi 0-200 aralığında değer alabilmekte; Tüketici Güven Endeksi’nin 100’den büyük olması tüketici güveninde iyimser durum, 100’den küçük olması tüketici güveninde kötümser durum olduğunu göstermektedir.
Grafik 1: Tüketici Güven Endeksi
Kaynak: TUİK
Tüketici Güven endeksindeki artış, tüketicilerin mevcut ve gelecek dönem satın alma gücü, gelecek dönem genel ekonomik durum, gelecek dönem iş bulma olanakları ile mevcut dönemin dayanıklı tüketim malı satın almak için uygunluğu durumlarına ait değerlendirmelerinin iyileşmesinden kaynaklanmaktadır. Tüketici güven endeksi, mevcut dönemde satın alma gücü endeksi, gelecek 6 ayda satın alma gücü endeksi, mevcut genel ekonomik durum , gelecek 6 ayda genel ekonomik durum endeksi, iş bulma olanakları endeksi ve dayanıklı tüketim malı endeksleri artış eğilimindedir.
Tablo 2: Tüketici Güven Endeksi ve Alt Kalemleri
Kaynak: TUİK
Global krizin etkilerinin azalması ile beraber Türkiye ekonomisinde olumlu gelişmeler gerçekleşmektedir. Önümüzdeki dönemde tüketici bekleyişlerinin olumlu olması tüketicileri izlenecek iktisadi politiklara olan güvenini daha da artırarak iktisadi politikaların uygulanmasını kolaylaştıracak ve Türkiye ekonomisinin dünya ekonomisi içinde önemini daha da artıracaktır. İktisadi yapı güçlü olduktan sonra Türkiye her türlü dış şoklardan daha az etkilencektir.
Dr. Nazende Özkaramete Coşkun, Bilkent Üniversitesi