Türkiye de son yıllarda en önemli iktisadi sorun işsizlik olarak görülmektedir. Bu sorun özellikle 15-24 yaş arası tanımlanan genç nüfusda ön plana çıkmıştır. Mart 2011 dönemi işsizlik oranı ve işgücü rakamları bu sorunda önemli mesafe alındığını göstermektedir. Mart 2010 döneminde yüzde 13,7 olan işsizlik oranı Mart 2011 döneminde yüzde 10,8’e inmiştir. 15-24 yaş olarak tanımlanan genç nüfusta işsizlik oranı 24,6 iken Mart 2011 döneminde genç nüfusta işsizlik oranı 19,3 olarak gerçekleşmiştir.
Mutlak rakam olarak baktığımızda Mart 2010 döneminde 3.438 kişi işsiz iken Mart 2011 döneminde bu sayı 2.816 kişidir. Türkiye genelinde işsiz sayısı geçen yılın aynı dönemine göre 622 bin kişi azalmıştır. Mart 2011 döneminde işsizlik oranı 2,9 puan azalmıştır. Kentlerde işsizlik oranı 3 puanlık azalışla yüzde 12,6, kırsal yerlerde ise 2,6 puanlık azalışla yüzde 7,1 olmuştur.
2011 yılı Mart döneminde istihdam edilenlerin sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre 1 milyon 545 bin kişi artarak, 23 milyon 286 bin kişiye yükselmiştir. Bu dönemde, tarım sektöründe çalışan sayısı 589 bin kişi, tarım dışı sektörlerde çalışan sayısı 956 bin kişi artmıştır.
Tablo 1: Temel işgücü göstergeleri
|
|
TÜRKİYE
|
|
KENT
|
|
KIR
|
|
2010
|
2011
|
2010
|
2011
|
2010
|
2011
|
|
Kurumsal olmayan nüfus (000)
|
71 105
|
72 014
|
|
49 058
|
49 346
|
|
22 047
|
22 668
|
|
15 ve daha yukarı yaştaki nüfus (000)
|
52 287
|
53 242
|
36 479
|
36 787
|
15 808
|
16 455
|
|
İşgücü (000)
|
25 179
|
26 103
|
17 014
|
17 344
|
8 165
|
8 759
|
|
İstihdam (000)
|
21 741
|
23 286
|
14 366
|
15 150
|
7 375
|
8 136
|
|
İşsiz (000)
|
3 438
|
2 816
|
2 648
|
2 194
|
790
|
623
|
|
İşgücüne katılma oranı (%)
|
48,2
|
49,0
|
46,6
|
47,1
|
51,7
|
53,2
|
|
İstihdam oranı (%)
|
41,6
|
43,7
|
39,4
|
41,2
|
46,7
|
49,4
|
|
İşsizlik oranı (%)
|
13,7
|
10,8
|
15,6
|
12,6
|
9,7
|
7,1
|
|
Tarım dışı işsizlik oranı (%)
|
16,7
|
13,4
|
15,9
|
13,0
|
20,6
|
15,5
|
|
Genç nüfusta işsizlik oranı(1)(%)
|
24,6
|
19,3
|
26,4
|
21,2
|
20,4
|
15,2
|
|
İşgücüne dahil olmayanlar (000)
|
27 108
|
27 139
|
19 465
|
19 443
|
7 643
|
7 696
|
|
(1)15-24 yaş grubundaki nüfus
|
|
|
Kaynak: TUİK
Mart 2010 dönemi ve Mart 2011 temel işgücü verilerine bakıldığında işgücüne katılım oranı artarken, işsizlik oranı azalmıştır. Daha fazla kişi çalışmak isterken işsizlik oranı düşmektedir. Bu durum kamunun ve özel sektörün yeni iş imkanları sunması ile gerçekleşmiştir. Global krizin etkilerinin nisbi olarak azalması ile ihracatçı sektörlerin biraz olsun canlanması yeni iş olanaklarını ortaya çıkarmıştır.
Mart 2011 döneminde istihdam edilenlerin sektörel dağılımı incelendiğinde istihdamın yüzde 48,4’ü hizmetler, yüzde 24,8'i tarım, yüzde 20,6’sı sanayi, yüzde 6,2’si inşaat sektöründe gerçekleşmiştir. Mart 2010 ile karşılaştırdığımızda tarım sektörünün istihdam edilenler içindeki payının 0,9puan, sanayi sektörünün payının 0,8 puan, inşaat sektörünün payının ise 0,4puan arttığı, buna karşılık hizmetler sektörünün payının 2,1 puan azaldığıgörülmektedir
Türkiye de istihdamın yapısına bakıldığında çalışanların yüzde 71,3'ü erkek nüfustur. Çalışanların yüzde 60’ı lise altı eğime sahiptir. Çalışanların yüzde 61,2'si ücretli, maaşlı veya yevmiyeli, yüzde 25,6'sı kendi hesabına veya işveren ve yüzde 13,2'si ise ücretsiz aile işçisidir. Çalışanların yüzde 3’ünün ek bir işi vardır. Mart 2011 döneminde herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı olmadan çalışanların oranı, Mart 2010 dönemine göre 0,8 puanlık azalmış ve yüzde 41,3 olarak gerçekleşmiştir.
Önümüzdeki dönemlerde turizm ve inşaat gibi emek yoğun sektörlerin daha yoğun dönemler geçireceği beklentisi ile işsizlik oranları düşmeye devam edecektir. İktisadi ve sosyal boyutları olan işsizliğin azalmasının hem bireyler hem de toplum için önemli kazanımları olacaktır.
(Dr.Nazende Özkaramete Coşkun, Bilkent Üniversitesi)