Finansal tassarruf araçlarından külçe altın ÜFE ve TÜFE ile indirgendiğinde üç aylık, altı aylık ve yıllık değerlendirmelerde en yüksek reel getiriyi sağlamıştır.
Finansal araçların Nisan 2010-Nisan 2011 dönemindeki yıllık reel getirileri Tablo 1 de sunulmuştur.
Tablo 1: Yıllık reel getiri oranları (%) (Nisan 2010-Nisan 2011)
|
Finansal araçlar
|
ÜFE
|
TÜFE
|
|
Mevduat faizi(brüt)
|
-0.49
|
3.28
|
|
IMKB 100 Endeksi
|
7.61
|
11.69
|
|
Amerikan Doları
|
-5.80
|
-2.23
|
|
Euro
|
1.42
|
5.27
|
|
Külçe Altın
|
21.74
|
26.35
|
Kaynak: TUİK
Finansal tassarruf araçları yıllık olarak değerlendirildiğinde en fazla reel getiri oranlarına göre külçe altın, IMKB 100 Endeksi, Euro, mevduat faizi ve Amerikan doları olarak sıralanmaktadır. Finansal araçların TÜFE’ye göre reel getirisine baktığımızda mevduat faizi yıllık 3.28, IMKB yüzde 11.69 ve külçe altın yüzde 26.35 getiri sağlamıştır. Döviz bazında Amerikan doları yıllık reel olarak tassaruf sahiplerine yüzde 2.23 kaybettirirken Euro yüzde 5.27 kazanç sağlamıştır.
Bankacılık kesiminde döviz tevdiat hesaplarına bakttığımızda Nisan 2010 da 60. 741 milyar dolar varken 34.984 milyar Euro bulunmaktadır. Nisan 2011 de ise 70.056 milyar dolar ve 30.760 milyar Euro bulunmaktadır. Türkiye de doların reel getirisi düştüğü dönemde ABD doları mevduatlarının miktarı arttmıştır. Getirisi daha fazla olan Euro mevduat miktarı ise düşmüştür (Tablo2).
Tablo 2: Döviz Tevdiat Hesapları (Milyar Dolar)
|
Milyar
|
30.Nisan.2010
|
29.Nisan.2011
|
|
|
ABD Dolar
|
Euro
|
ABD Doları
|
Euro
|
|
Mevduat Bankaları
|
60.741
|
34.984
|
70.056
|
30.760
|
|
Katılım Bankaları
|
4.571
|
1.762
|
5.209
|
1.608
|
Kaynak: TCMB
Tasarruf sahiplerine en fazla reel getiriyi sağlayan külçe altın olmuştur. Bu durumun Finans sektöründe yaşanan kriz, Japonya’daki deprem, Kuzey Afrika ve Ortadoğu’daki gelişmeler altın başta olmak üzere değerli madenlere olan talebi hem dünyada hem de Türkiye’de arttırmıştır. İktisadi ve politik olumsuzluklar kişilerin daha güvenli olarak gördükleri altının daha fazla talep etmelerine neden olmuştur.Spot altın fiyatı 1495 ons/ dolar olarak tüm zamanların en yüksek düzeyine ulaşmıştır. Grafik 1 de 2010 ve 2011 için yıllık altın fiyatları sunulmuştur.
Grafik:1 Yıllık altın fiyatları
Mevduattan elde edilen faiz gelirinin reel getirisi son bir yılda TÜFE’ye göre yüzde 3.28 olurken ÜFE’ye göre tassarruf sahibine yüzde 0.49 kaybettirmiştir. Son yıllarda kamu sektörünün borçlanma gereğinin azalması ile faizler düşmüş ve getiri oranı azalmıştır.
Altın fiyatlarındaki yükselişin devam etmesi beklentisi devam ettiğinden önümüzdeki günlerde altın tassuf sahibine diğer finnasal araçlardan daha fazla getiri sağlayacaktır. Altın her dönemde tasarruf sahibi için öemli bir araç olmuştur bu nedenle Türkiye’de bankacılık sektöründe altın hesabı hızla yayılmaktadır.
(Dr. Nazende Özkaramete Coşkun, SDE Ekonomi Uzmanı)