İlk defa Tunus, Mısır ve diğer isyanlar ile Ortadoğu’da halkın iradesi ön plana çıktı. Bundan sonra Türk-Arap coğrafyasında neler yaşanabilir? Arap ülkelerinde meydana gelecek bir demokratikleşme Türkiye ile Arap dünyası arasında daha sıkı işbirliğine (hem ticari ve hem de siyasi) yol açabilir mi? Bu süreçte, ortak Osmanlı mirası daha olumlu bir rol oynayabilecek mi?
Prof. Dr. Özay Mehmet konuşmasına konu ile alakalı okunması gereken kitaplardan söz ederek başladı. Arap dünyasında son dönem yaşanan ayaklanmaların ne 1979’da İran devrimine ne de 1989’da Berlin Duvarı’nın yıkılışına benzemediğini ifade etti.
Toplantıda genel olarak “yeni Osmanlıcılık” kavramı tartışıldı. Bu kavramın evrensel bir kavram olduğuna vurgu yapan ve hepimizin Osmanlı’nın mirasçıları olduğumuzu belirten Mehmet, daha önceden Osmanlı coğrafyasında yaşamış, Filistin ve Mısır gibi ülkelerde yaşayan insanların Osmanlı’yı unutmadığını kaydetti.
“Arap dünyasını Türkiye’ye yakın olarak görmekteyim” diyen Mehmet, Tunus’ta başlayan ardından diğer ülkelere yayılan ayaklanmaların Arap ülkelerini Türkiye’ye yaklaştırdığını beyan etti.
Mehmet, Batı aleminin Arap dünyasını hakkında yanlış bir resim çizdiğine değinerek, oryantalizm kavramına vurgu yaptı. Osmanlı Devleti yıkılınca İslam dünyasının parçalandığını kaydeden Mehmet, bu alemin yeniden birleşmesi gerektiğini açıkladı. Mehmet şunları kaydetti; “Eğer dünya huzura kavuşacaksa bu Huntington’ın dediği gibi medeniyetler çatışması temelinde olmayacaktır. Ancak Batılı tarihçiler içinde 2050 yılında İslam ordusunun Paris’e kadar geleceği yönünde bile yazılar var.”
Mehmet son dönemde yaşanan ayaklanmalar neticesinde Arap-Türk ilişkilerinden neler beklendiğini şu şekilde sıraladı:
- Halkın demokrasi iradesi Arap dünyası için yeni ufuklar açıyor.
- Türkiye ile hem ticari hem de kültürel anlamda daha sıkı işbirliği
- AB yerine veya paralel olarak karşılıklı eşitlik ilkesi çerçevesinde yeni Osmanlılık (ortak miras- kültür temelinde) yakınlaşma
Toplantı soru-cevap bölümü ile son buldu.