Enflasyon oranının düşmesinin en önemli nedeni 2003 yılından bu yana uygulanan para ve maliye politikalarıdır. Türkiye’de 2002-2005 döneminde örtük olarak uygulanan enflasyon hedeflemesi ve 2006 yılından sonrada açık enflasyon hedeflemesi para politikası stratejsi olarak kullanılmaktadır. Maliye politikasında ise mali disiplinin uygulanıyor olması en önemli etkendir.
Tablo 1: Enflasyon Oranı, TÜFE, %
|
Yıllar
|
Enflasyon Oranı, TÜFE %
|
|
1993-2002
|
70.4
|
|
2003
|
18.4
|
|
2004
|
9.3
|
|
2005
|
7.7
|
|
2006
|
9.7
|
|
2007
|
8.4
|
|
2008
|
10.1
|
|
2009
|
6.5
|
|
2010
|
6.4
|
Kaynak: TUİK
Mart 2011 Dönemi
Tüketici Fiyat Endeksi -TÜFE
Mart 2011 döneminde tüketici fiyatları yüzde 0.42 oranında artmış ve yıllık enflasyon 0.17 puan azalarak 3.99’a gerilemiştir.
Enflasyon temel mal grubunda yükselirken hizmet grubunda ılımlı bir eğilim göstermektedir. İşlenmiş gıda fiyatlarındaki artış eğilimi Mart ayındada sürmüştür. Buğday ithalatında gümrük vergisinin geçici olarak kaldırılması ekmek ve tahıl grubu aylık fiyat artışını kısmen sınırladığı gözlenmiştir. Buna ek olarak süt fiyatlarındaki düşüşle peynir ve süt ürünlerinin fiyatı azalmıştır. Katı ve sıvı yağ fiyatlarında devam eden artış işlenmiş gıda fiyatlarını arttırmıştır.
Tablo 2’de temel mal ve hizmet grubu daha detaylı olarak özetlenmiştir.
Tablo 2: Mart 2011 ve Mart 2010 Mal ve Hizmet Grubu, Aylık Yüzde Değişim
|
|
Mart 2011
|
Mart 2010
|
|
1.Mallar
|
0.42
|
0.58
|
|
Enerji
|
1.31
|
0.56
|
|
Gıda ve Alkolsüz İçecekler
|
-0.41
|
0.62
|
|
İşlenmemiş Gıda
|
-1.32
|
0.97
|
|
Taze Meyva-Sebze
|
-3.94
|
-0.83
|
|
Diğer İşlenmemiş Gıda
|
0.73
|
2.31
|
|
İşlenmiş Gıda
|
0.45
|
0.28
|
|
Ekmek ve Tahıllar
|
0.49
|
0.54
|
|
Diğer İşlenmiş Gıda
|
0.42
|
0.13
|
|
Enerji ve Gıda Dışı mallar
|
0.73
|
0.19
|
|
Temal Mallar
|
0.80
|
0.13
|
|
Dayanıklı Mallar
|
1.06
|
0.47
|
|
Altın Hariç dayanıklı Mallar
|
0.86
|
0.23
|
|
Alkollü İçecekler ve Tütün
|
0.03
|
0.01
|
|
Altın
|
3.76
|
3.74
|
|
2. Hizmetler
|
0.40
|
1.03
|
|
Kira
|
0.36
|
0.28
|
|
Lokanta ve Oteller
|
0.43
|
0.98
|
|
Ulaştırma
|
0.54
|
0.30
|
|
Haberleşme
|
0.34
|
3.14
|
|
Diğer Hizmetler
|
0.45
|
0.49
|
Kaynak: TCMB
Üretici Fiyat Endeksi-ÜFE
Üretici fyatları Mart ayında yüzde 1.22 oranında artmış ve yıllık enflasyon 10.08 olmuştur. Tarım fiyatları 0.68 oranında yükselirken bu dönemde canlı hayvan ve hayvansal ürünlerin fiyatlarında belirgin bir düşüş gözlenmiştir.
Tablo 3: Mart 2011 ve Mart 2010 ÜFE At Kalemleri Yüzde değişim
|
|
Mart 2011
|
Mart 2010
|
|
ÜFE
|
1.22
|
1.94
|
|
Tarım
|
0.68
|
2.79
|
|
Bitkisel Meyve ve Sebze Ürünleri
|
1.30
|
3.10
|
|
Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünler
|
-2.26
|
1.58
|
|
Sanayi
|
1.34
|
1.76
|
|
Madencilik
|
2.62
|
-0.54
|
|
İmalat
|
1.48
|
1.91
|
|
Petrol ürünleri Hariç İmalat
|
1.10
|
1.75
|
|
Petrol ve Ana Metal Ürünleri Hariç İmalat
|
1.22
|
0.86
|
|
Elektrik, Gaz ve Su
|
-0.36
|
1.11
|
Kaynak: TUİK
2011 yılı enflasyon hedefi yüzde 5.5 olarak ilan edilmiştir. Önümüzdeki aylarda iç talep artışından dolayı enflasyon oranları artış eğilminde olabilir. Merkez Bankasının aldığı önlemlerle (zorunlu karşılıkların artırılması) talep artışı önlenebilirse yılsonu enflasyon hedefi gerçekleşebilir.
(Dr.Nazende Özkaramete Coşkun, SDE Ekonomi Uzmanı)