2008’de İrlanda’da düzenlenen Lizbon Antlaşması Referandumu’nda “hayır” oyu vererek Avrupa Birliği’nin entegrasyon ve gelecekteki sürecini kilitleyen İrlanda, dün Brüksel’in yüreğine su serpti. Tüm Avrupa Birliği üyeleri İrlanda’dan gelecek referandum sonuçlarını büyük bir heyecanla bekledi. İrlandalılar, 3 Ekim’de düzenlenen referanduma yüzde 67.1 oranında “evet” oyu vererek Avrupa Birliği’nin derin bir oh çekmesine izin verdi.  İrlanda’dan çıkan “evet”, antlaşmanın yürürlüğe girmesini neredeyse kesinleştirirken, özellikle Türkiye’ye karşı kullanılan “Lizbon olmazsa genişleme olmaz” söylemini de geçersiz kıldı. (Tıkla -1)

 

Bir yıldır beklenen referandum sonunda yapıldı ve sandıklardan tüm Avrupa Birliği ülkelerinin yüzünü güldüren “evet” oyları çıktı. İrlanda’nın Avrupa Birliği’nden bazı güvenceler alarak bu referanduma evet dediği bir gerçek ancak, Avrupa Birliği’ne yeni bir hayat kattığı da başka bir gerçek…

 

Avrupa Birliği’nin siyasi yapısını değiştirecek olan Lizbon Antlaşması’nın önünden şimdilik çok önemli bir engel kalkmış gibi görünüyor ancak Lizbon Antlaşmasını henüz imzalamamış olan Polonya ve Çek Cumhuriyeti’nin kesin tavırları bugünlerde kendini belli edecek

 

Polonya bu konuda belki pek sorun yaratmaz,  ama Avrupa Birliği karşıtı tavırlarıyla dikkatleri üzerine çeken Çek Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Vaclav Klaus ‘un Polonya gibi uyumlu bir anlayışa sahip olacağı düşünülmüyor. Avrupa Birliği karşıtlığını burada da göstermesi beklenen Klaus’un karşı çıkmasının yanı sıra 2001 yılında düzenlendiği için de, günümüz Avrupa Birliği liderlerine bile belki uygun gelmeyecek olan söz konusu antlaşma Avrupa Birliği’nde en az 2010’a kadar imzalanmayacak gibi duruyor.

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi antlaşmayla Avrupa Birliği’nin ’nin siyasi yapısı değişecek. Hiç kuşkusuz bu değişikliklerden en önemlisi, Avrupa Birliği’ne özgü bir başkan olması olacaktır. Bir hükümeti olmadığından dolayı bir başkan atanması ne kadar işe yarar bilinmez ama Avrupa Birliği Başkanlığı için en güçlü aday eski İngiltere Başbakanı Tony Blair gibi gözüküyor. Ayrıca bu antlaşmayla bir de Avrupa Birliği Dış ilişkiler Yüksek Temsilcisi atanacak. Özellikle Lizbon Antlaşmasında bu görevi yürütecek kişiye Bakan adı verilmemiştir zira Avrupa Birliği içinde rahatsızlık yaratan bir olay olmuştu.

 

Türkiye’yi ilgilendiren kısmına geldiğimizde ise; Türkiye karşıtı Avrupa Birliği liderleri her zaman için genişlemenin ön şartı olarak Lizbon Antlaşmasını gösteriyorlardı. Şu an için Lizbon Antlaşması’nın önünde herhangi bir engel kalmadığı için bu liderlerin de bunu bahane etmesi ortadan kalkmış olacak. Bu durum da hem Türkiye’yi hem de Avrupa Birliği’ni rahatlattı. Yeni Avrupa Birliği’nin önü henüz açılmış sayılmaz. Ancak artık pek bir engeli olduğu da söylenemez. Yeni bir uluslararası aktör bu antlaşmayla dünyaya açılıyor. Ancak Lizbon Antlaşması’nın eksik yanlarını düşündüğümüzde, bu antlaşmanın Avrupa Birliği’nin kendi içinde olan birliğini bile bozabilmesi söz konusu olabilir.

 

Bunun için Polonya ve Çek Cumhuriyeti’nin onayını beklemeden antlaşmanın gözden geçirilip günümüz şartlarına uygun hale getirilmesi en doğru olacak gibi…