Merkel’in ABD Ziyareti
Angela Merkel ikinci kez Başbakan olduktan sonra ilk Washington gezisini geçtiğimiz günlerde gerçekleştirdi. Merkel bu ziyaretinde ABD Başkanı Barack Obama ile bir araya geldi ve Amerikan Kongresi’nde iki kanada da hitap eden bir konuşma yaptı. 1957’de Başbakan olan Konrad Adenauer’dan sonra yaklaşık 50 yıldır Kongre’ye hitap edecek ilk Alman Başbakanı olmasından dolayı bu hitap oldukça önem taşıyor.
Gündeminde, ekonomik kriz, güvenlik ve iklim değişikliği olan Merkel, üç konu başlığının da günümüzde çok önemli olduğunu ve bu konularda acil çözümler üretilmesi gerektiğine vurgu yaptı. Bunların yanı sıra Afganistan, İran ve Rusya diğer önemli gündem maddelerinden birkaçıydı. Ancak bu konularda Almanya’nın değil Amerika’nın bazı isteklerinin olduğunu görüyoruz.
Amerika’nın isteklerinin başında Afganistan’daki Alman askerleri geliyor. Şu an Afganistan’daki Alman askerleri Afganistan’da sadece savunma amaçlı duruyorlar ve aynı zamanda Almanya, NATO güçlerinin en fazla asker veren üçüncü ülkesi konumunda. ABD Başkanı Barack Obama ise artık Alman askerlerinin daha fazla görev alma zamanının geldiğini vurguluyor. Bu düşünce Amerika’da birçok düşünce kuruluşu tarafından da gündeme getiriliyor.
İran konusunda ise yine Amerika’nın Almanya’dan istekleri var. Amerika’nın Ortadoğu’daki bir numaralı düşmanı olan İran’ı yalnız bırakma politikasına bir anlamda Almanya’dan da destek istiyor. Bu bağlamda, ABD Almanya’nın sadece BM çerçevesinde uygulanan yaptırımlar ile yetinmemesi gerektiğini, bunun dışında da yaptırım uygulamasının önemli olduğunu vurguluyor.
Rusya ile Almanya arasındaki ekonomik ilişkiler de Amerika tarafından istenmeyen bir başka durum. Bu çerçevede Amerika Almanya’nın Rusya ile daha az samimi olmasını istemiştir. Almanya’nın aktif Rusya politikası ABD tarafından memnuniyetsizlikle karşılanmaktadır.
Bazı çevreler bu ziyaretten önce, Almanya ile ABD’nin birbirinden uzaklaştığını söylemesine karşın Alman Marshall Vakfı Akademisi’nin direktörü Stephen Szabo’ya göre de; “Amerika eskisi gibi güçlü değil. Yeni Amerika kararlarını çok daha dikkatle veriyor ve eskiden olduğundan daha az yükümlülük üstleniyor. Bu yüzden de sorunlarla baş edebilmek için Avrupa’da güçlü ortaklara ihtiyacı var.”
Sonuç olarak Almanya Başbakanı Angela Merkel dış politikasındaki önceliklerini yaptığı gezilerle yansıtmaktadır. İlk gezi dört yıl önce de olduğu gibi Paris, Brüksel ve Washington’a yapıldı. Almanya ne kadar transatlantik ilişkilerine önem verse de öncelliğini Avrupa Birliği ve Avrupa Birliği üyesi ve Almanya’nın yakın müttefiklerinden Fransa’dan yana kullanmaktadır.
(Nail Alkan, AB – Balkanlar - Kıbrıs Masası, Kıdemli Araştırmacı)