Aktay ve Akgün’ün konuşmalarının ardından Ata Meken (Ana Vatan) Partisi Genel Başkanı Ömürbek Tekebayev şunları kaydetti;

 

“Orta Asya’daki ülkelerin neredeyse tamamı demokrasi ile değil, tek bir ailenin kontrolünde otoriter bir sistemle yönetiliyor. Kırgızistan’da bu şekilde yönetiliyordu. Kırgız halkı iki defa bu ailelerin elinden yönetimi aldı.

 

“Orta Asya’daki devletlerde ve Kırgızistan’da iktidara gelen tüm muhalefeti yok etmeye çalışıyor. Kardeş katli Osmanlı Devleti’nde de vardı. Ancak yine Osmanlı padişahlarından I. Ahmet kardeş katlini kaldırmıştı. Türkiye topraklarında yüzlerce yıl önce yaşan bu durum bizim topraklarımızda hala devam ediyor. Biz, Kırgızistan’ın çok partili, siyasi rekabete önem veren, demokratik bir sistemle yönetilmesini istiyoruz. Seçimlerde parlamentoya girersek öncelikli hedeflerimizden biri budur.

 

 

“Yapılan anayasa referandumunda muhalefete önem verilmektedir. Biz parlamentoda tek bir partinin idareyi tekeline almasını istemiyoruz. Örneğin bir partinin tek başına iktidar olabilmesi için 65 koltuk alması yeterli. Ancak anayasayı değiştirmek için 65 oy yeterli değil. Diyelim ki, parlamentoda bir parti 80 kişilik koltuk kazandı ve anayasayı değiştirmek istiyor. 80 oyun tamamı değişiklik için kullanamazlar. En fazla 65 oy kullanabilirler. Geri kalan oylar daha küçük partiler arasında paylaştırılır. Bu yöntemle tekelin önüne geçmeye çalışıyoruz.

 

Şimdiye dek, Yargıtay, Sayıştay, Seçim Kurulu, Polis vb. iktidara hizmet etmiştir. Ancak biz bu kurumların tamamının üçte birinin muhalefet tarafından seçilmesini sağladık. Bu doğrultuda da polisleri siyasetten uzak tutma gayretindeyiz. Bizim geçirdiğimiz bu süreci sultanlıktan Cumhuriyete geçiş olarak da değerlendirebilirsiniz.

 

 

“Rusya Cumhurbaşkanı Medvedev yaptığı bir konuşmada, Kırgızistan’da parlamento sisteminin uzun sürmeyeceğini belirtti. Biz, bunun tam tersini ispat edeceğiz. Bize muhalif hareket edenler Türk dünyasında demokrasi olmaz dediklerinde Türkiye’yi örnek gösteriyoruz. Bazı komşularımız bize sınırlarını kapattılar. Rusya’dan gelen petrol fiyatları hızlı bir şekilde artıyor, ekonomik olarak zor durumdayız… Önümüzde zorlu bir süreç var. Biz önemli bir mücadelenin tam ortasındayız. Ancak tüm zorluklara rağmen Kırgızistan’ı çağdaş, demokratik bir ülke konumuna getireceğiz.”

 

Kırgızistan’ın çevresindeki diğer Orta Asya ülkelerinin başında tek bir aile bulunuyor. Ve bu aileler ellerindekini korumak için mevcut statükonun devam etmesini daha uygun buluyorlar. Bu ülkelerde halk yoksul, maddi kaynakların hemen hemen tamamı ya yabancı şirketlere devredilmiş durumda ya da ülkeyi yöneten aile mensuplarının elinde. Kırgızistan gerçek bir demokrasi sağlarsa ve ülkesini tek bir ailenin adaletsiz yönetiminden kurtarmayı başarabilirse Kırgız halkı kalkınacak, ekonomik durumları düzelecek. Bu da diğer Orta Asya ülkelerinde yaşayan insanlar için örnek teşkil edecek. Tıpkı Fransız İhtilali’nde krallara karşı halkların ayaklanmaya başlaması ve bunun çoğu Avrupa devletinde yaşanması, krallarını devirip yerine cumhuriyeti getirmeleri gibi… 1800’lü yıllarda da krallar korkmuşlar, Cumhuriyete geçiş yapan ülkelere karşı ortak tutum sergilemişler, o ülkede çıkan isyanları desteklemişler, hatta askeri tedbirlere başvurmuşlardı. Kırgızistan 2000’li yıllarda bu aşamalardan geçen bir ülkedir.

 

Orta Asya’daki devletlerin tutumunu bu doğrultuda değerlendirmek mümkünken, daha büyük aktörlerin durumunu nasıl değerlendirmeliyiz? Kırgızistan dışındaki diğer Orta Asya devletleri petrol ve doğal gaz bakımından oldukça zenginler. Bu doğrultuda da bu ülkelerdeki yöneten ailelerin ellerindekini korumak için, petrol, doğal gaz vb. hangi fiyatlarla, hangi ülkelere sattıklarını/hibe ettiklerini değerlendirdiğimizde sorunun cevabına ulaşabiliriz.

 

 

Ata Meken (Ana Vatan) Partisi Başkan Yardımcısı ise, Kırgızistan’ın önünde iki büyük sorun olduğuna dikkat çekti. İlkinin Kırgızistan’ın demokrasiye geçmesine karşı çıkan bir takım aktörlerin olduğunu ikincisinin ise Kırgızistan’ın sosyal ve ekonomik durumunun çok kötü olduğu. Kırgız işadamlarının bir kısmının ülkeyi terk ettiklerini bu durumun Kırgızistan’ı zor durumda bıraktığını, bazı komşu ülkelerin Kırgızistan’a sınır kapılarını kapattığını, adeta bir ekonomik ambargo ile karşı karşıya olduklarını ifade ederken; “Bu süreçte Türkiye’den büyük destek gördük, bizim iş adamlarımız topraklarımızdan uzaklaşırken Türk iş adamları bölgeye yatırım yapmaya devam ettiler. Türkiye’nin tecrübesi bizim için çok önemli. Türkiye’den destek aramaya geldik” dedi.

 

Bu konuşmaların ardından soru cevap kısmına geçildi. Öne çıkan bazı konular şunlar oldu;

 

SDE Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Büyükelçi (E) Nüzhet Kandemir mevcut durumla ilgili kısa bir değerlendirmede bulunduktan sonra sorunların sadece Kırgızistan’ın komşularından değil, sınırlarının çok ötesindeki başka aktörlerden de kaynaklanabileceğini, Kırgızistan’a yardım eden ülkelerin ise karşılığını fazlası ile geri isteyeceğini, Kırgızistan’dan bir karşılık beklemeden ona yardım edebilecek tek ülkenin ise Türkiye olduğunu ifade etti.

 

SDE Uzmanlarından Doç. Dr. Murat Çemrek, bir ülkenin gelişimini sağlayabilmesi için ekonomisinin iyi durumda olması gerektiğini belirterek, eğer iktidar olurlarsa nasıl bir ekonomik kalkınma planladıkları sorusunu genel başkana yöneltti. Tekebayev; “Ekonomiye yön veren siyaseti yönetmektir. Biz siyaseti bu doğrultuda yapmayı düşünüyoruz. Aynı zamanda insan kaynağını iyi yönetmeyi planlıyoruz. Bu potansiyelimizi maksimum fayda sağlayarak kullanabilirsek iyi bir duruma gelebiliriz. Aynı zamanda sivil toplumunda bu konuda rolü önemlidir” dedi.

 

 

Kırgızistan’ın bağımsızlığını kazanmasının ardından teşkil edilen ilk siyasi partilerden biri olan “Erkin Kırgızistan” (Özgür Kırgızistan) partisinin kurucusudur. Parti’nin adı 1994 senesinde Ata Meken olarak değiştirilmiştir. Genel Başkan Tekebayev, 1995-2006 yılları arasında milletvekili olarak Kırgız Milli Meclisi’nde görev yapmıştır. 2006 senesinde kısa bir süre Meclis Başkanlığı görevini yürütmüş ve ardından dönemin Cumhurbaşkanı Kurmanbek Bakiyev ile ters düşerek görevinden istifa etmiştir. Kırgızistan’da 6-7 Nisan olaylarının ardından göreve gelen Geçici Hükümette Başkan Yardımcısı olarak görev yaparken, seçim çalışmalarını ve propaganda faaliyetlerini sürdürmek amacıyla bu görevinden ayrılmıştır.

 

Kırgızistan’da ülke genelinde teşkilatlanmasını tamamlamış olan Ata Meken Partisi’nin 10 Ekim 2010 günü düzenlenecek olan seçimlerde parlamentoya girmesine kesin gözüyle bakılmaktadır. Genel Başkan Tekebayev tek başlarına iktidara gelememeleri halinde Sosyal Demokrat Parti ile koalisyon yapmayı öngördüklerini belirtmiştir.