ENGLISH
07.02.2012
Ana Sayfa » AfrikaGeri Dön «

Nijerya’da Jonathan Dönemi

13.05.2010 16:23:28

12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

Bir süredir rahatsızlığı devam eden Nijerya Devlet Başkanı Ummar Yar’Adua 5 Mayıs 2010 tarihinde hayatını kaybetti. Yar’Adua’nun geçtiğimiz yıl rahatsızlanmasının ardından ülkede siyasi boşluğun yaşanmasından endişe edilmişti. Bu nedenle geçtiğimiz şubat ayında devlet başkanlığı görevini vekaleten Goodluck Jonathan yürütmeye başlamıştı. Yar’Adua’nın ölümünün ardından, bu görevi asaleten Jonathan yürütecek. Diğer yandan ülkede bir yıl sonra başkanlık seçimlerinin yapılması planlanmakta.

Nijerya, 1960 yılında Britanya’dan siyasi bağımsızlığını kazandı. Ülke başkanlık sistemi ile yönetilen ve 36 devletten (eyaletten) oluşan bir idari yapıya sahip. 2009 tahminlerine göre ülkede 154 milyon 729 bin kişi yaşamakta. Bu nüfus miktarıyla Nijerya, Afrika’nın en kalabalık ülkelerinden biri. Bağımsızlığını kazanmasının ardından ülkede birkaç kere askeri darbe yaşandı. Bunun yanı sıra, güneydoğu illerinin Biafra Cumhuriyeti adı altında Nijerya’dan ayrılmak istemesi nedeniyle ülke 1967-1970 yılları arasında kanlı bir iç savaşa sahne oldu.
 
Yar’Adua 2007 yılında, rakiplerinin ve uluslararası gözlemcilerin, hileler yapıldığını iddia ettiği başkanlık seçimlerinde yönetime gelmişti. Ancak Yar’Adua, görevi sivil bir devlet başkanından devralan ilk “sivil” başkan olma özelliği taşıyordu. Ülkede petrol önemli bir yeraltı kaynağı ve bu nedenle uluslararası petrol şirketleri ülkede faaliyet göstermekte. Bu yönüyle Nijerya ABD pazarının önemli tedarikçilerinden ve ABD enerji güvenlik politikalarının ana payandalarından. Bunun yanı sıra ülkedeki en büyük militan gruplardan olan Nijer Deltası Özgürlük Hareketi ile Hükümet güçleri arasında 2006’dan bu yana zaman zaman çatışmalar yaşanmaktaydı. Nijer Deltası Özgürlük Hareketi’nin temel saldırı hedefleri arasında petrol boru hatlarının olması dikkat çekmekteydi. Diğer yandan 2008 yılında Jos kentinde 28 ve 29 Kasım'daki yerel seçimlerin hemen ardından meydana gelen ve iki gün süren çatışmalarda 381 kişi öldü, 400 kişi yaralandı. Çatışmalarda evler, camiler, kiliseler yakıldı. Mezarlıklara ve pek çok binaya zarar verildi. Nijerya Kızılhaç’ının verdiği bilgilere göre 10 bin kişi çatışma bölgesinden kaçtı. Çatışmalardan kaçanlar hükümetin sağladığı barınaklara sığındı. Nijerya askeri birlikleri bölgeye gönderildi. Askeri birlikler Müslüman ve Hıristiyanlar arasında tampon bölge oluşturdu. İki taraftan da pek çok silahlı genç tutuklandı. Benzer çatışmalar aynı kentte 2001 yılında da yaşanmıştı.
 
1999 anayasasına göre devlet başkanları 4 yılda bir seçiliyor ve bir kişi en fazla iki dönem seçilebiliyor. Bunun yanı sıra başkanlık, Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu kuzey ile Hıristiyanların yoğun olduğu güney arasında iki yılda bir el değiştiriyor. Bu nedenle Jonathan, görevi 2011 yılı başkanlık seçimlerine kadar sürdürecek.
 
Yar’Adua görevde bulunduğu dönemde, bankacılık sistemini düzeltilmesi ve yolsuzlukla mücadele için bir dizi reformlar başlattı. Ancak bir süre sonra rahatsızlanması, bu reformların sürdürülmesini engelledi. Diğer yandan Yar’Adua döneminde Nijer Deltası’nda bulunan isyancılarla da barış antlaşması imzalandı.
 
Jonathan’ın başkanlık sürecinde iç siyasette de Yar’Adura’nın politikalarının devam ettirileceği tahmin ediliyor. Jonathan, yemin töreninin ardından yaptığı kısa bir konuşmada, seçim sisteminde reforma gidileceği, yolsuzluklarla daha kararlı bir şekilde mücadele edileceği ve daha etkin bir yönetim sisteminin kurulacağını belirtti.
 
Yar’Adua’nın hastalığı sırasında vekâlet sorunu önemli tartışma konusu olmuştu. Hatta bu konuda, yeni bir darbe ihtimali bile en kötü senaryolar arasında tartışılmaktaydı. Ancak şimdilik başkanlık sorununun aşılması bu ihtimali büyük ölçüde ortadan kaldırmış durumda. İç politikada yaşanabilecek bir diğer sorun ise, petrol zengini bölge olan Nijer Deltası’ndaki militanlarla varılan ateşkesin tekrar bozulma ihtimalidir. Petrol bölüşümü ve idari konularda henüz net bir anlaşmaya varılamaması nedeniyle çatışmaların tekrar başlamasından endişe ediliyor. Fakat ABD ve Batı açısından Nijerya’da istikrarlı bir yönetim ülkedeki yatırımlar ve ticari ilişkiler için daha çok tercih edilen bir durumdur.
 
Bir diğer çatışma alanı ise, Müslüman Kuzey ile Hıristiyan Güney arasındaki güç dağılımı. 1999- 2007 arası Güneyli bir başkan tarafından yönetilen ülkede, Anayasa hükümleri gereği 2007’de de Kuzeyli bir başkan seçilmişti. Bir Güneyli olan Jonathan’ın iş başına gelmesi Kuzeyli Müslümanlarda yönetimden tekrar dışlanma hissi yaratabilir. Ayrıca yönetimde bulunan Halkın Demokratik Partisi içersindeki güç dağılımı gelecekte de sürdürülebilecek bir yapı sergileyecek mi? O da ayrı bir soru işareti olarak varlığını sürdürmekte.
 
(Onur Öztürk, SDE Asistanı)



AFRİKA KATEGORİSİNDEKİ DİĞER HABERLER



SDE'de 10 Şubat 2012 Cuma günü saat 15.00'da Başbakan Yardımcısı Ali Babacan'ın katılımıyla “Global Ekonomik Kriz ve Türkiye'ye Yansımaları ” başlıklı bir panel gerçekleştirilecektir...
07.02.2012 11:57:15

SDE'de TBMM Başkanı Cemil Çiçek'in katılımıyla “Yeni Anayasada Temel Sorunlar ve Çözüm Önerileri” başlıklı bir sempozyum gerçekleştirildi...
18.01.2012 16:50:48

SDE'de "Türkiye’de Yazılım Sektörü" konferansı gerçekleştirdi...
27.12.2011 15:57:29


<Şubat 2012>
PtSaÇaPeCuCtPz
303112345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728291234
567891011

Org. İlker Başbuğ'un tutuklanmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Olumlu
Olumsuz
Fikrim yok


Bu site içeriğinin telif hakları Stratejik Düşünce Enstitüsü’ne ait olup 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca kaynak gösterilerek kısmen yapılacak alıntılar dışında önceden izin alınmaksızın hiçbir şekilde kullanılamaz ve yeniden yayımlanamaz. Bu sitede yer alan SDE'nin kurumsal bilgileri ile SDE Akademik Personeli'nin çalışmaları dışındaki diğer görüş ve değerlendirmeler, yalnızca yazarının düşüncelerini yansıtmaktadır; SDE'nin kurumsal görüşünü temsil etmemektedir.
Portal Tasarım ve Yazılım: Omedya