Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
“Siyasi Durum Araştırması: Eylül 2011”
Stratejik Düşünce Enstitüsün tarafından“Siyasi Durum Araştırması: Eylül 2011” adlı bir rapor yayınlandı. Basın kuruluşlarının yoğun ilgi gösterdiği araştırmada, siyasi partilerin seçmen desteği, terör – PKK, TSK, Dış politika – Ortadoğu, yeni anayasa, futbol – şike soruşturması ve yaşam memnuniyeti - sağlık konuları ele alındı.
20 Eylül 2011 16:44

 

 
 
 
 
Yüzde 95 güven aralığına ±2,15 hata payına sahip çalışma 12 ilde 56 ilçe ve şehir merkezi esas alınarak yapıldı. Buna göre, İstanbul bölgesini İstanbul, Batı Marmara bölgesini Tekirdağ, Ege bölgesini İzmir, Doğu Marmara bölgesini Bursa, Akdeniz bölgesini, Antalya, Batı Anadolu bölgesini Ankara, Orta Anadolu bölgesini Kayseri, Batı Karadeniz bölgesini Samsun, Doğu Karadeniz bölgesini Trabzon, Kuzeydoğu Anadolu bölgesini Erzurum, Ortadoğu Anadolu bölgesini Malatya ve Güneydoğu Anadolu bölgesini Gaziantep illeri temsil etti.
 
 
 
 
 
“Siyasi Durum Araştırması: Eylül 2011”  adlı çalışmanın Yönetici özeti aşağıdadır: 
 
Siyasi Partilerin Seçmen Desteği
 
- “Bugün milletvekili seçimi olsa hangi partiye oy verirsiniz?” sorusuna verilen yanıtlar, 12 Haziran 2011 Genel Seçimlerindeki oy oranlarıyla kıyaslandığında, AK Parti’nin oylarında genel bir artışın yaşandığı, CHP, MHP ve BDP’nin oylarında ise önemli bir düşüşün olduğu gözlenmektedir. Son seçimlerde tüm oyların % 42,8’ini, geçerli oyların ise % 49,9’unu alan AK Parti’nin, olası bir yeni seçim durumunda tüm oyların % 44,2’sini ve geçerli oyların da % 54,7’sini alacağı anlaşılmaktadır. Buna mukabil, muhalefet partilerinin oy oranlarında ise görece önemli sayılabilecek düşüşler görülmektedir. CHP’nin olası bir seçim durumunda alacağı oy oranlarında, son seçime kıyasla, % 1,1’lik, MHP’nin % 2,2’lik, BDP’nin ise % 1’lik bir düşüş yaşadığı gözlenmektedir.

- 12 Haziran 2011 tarihinde gerçekleştirilen milletvekili genel seçimlerinde CHP’ye oy verdiğini ifade edenlerin yaklaşık olarak % 20’si, MHP’ye oy verenlerin ise % 30’u olası bir seçim durumunda başka siyasi partilere oy vereceklerini ya da kararsız olduklarını belirtmektedirler. CHP ve MHP oylarındaki bu kaymalar büyük oranda kararsızlar hanesine doğru yönelmiş görünse de, AK Parti’ye yönelen CHP (% 3,7) ve MHP’li (%7,8) oranında da bir artış görünmektedir. AK Parti’ye oy verenlerin ise olası bir milletvekili seçimindeki tercihlerinin yine aynı olduğu görülmektedir (%93,8). Bütün bu sonuçlar, 12 Haziran 2011 genel seçimlerinden büyük bir zaferle çıkan AK Parti’nin yükselişinin devam ettiğini, buna karşılık muhalefet partilerinin kan kaybetmeye başladıklarını açık bir şekilde ortaya koymaktadır. 

- Toplumun büyük çoğunluğu Türkiye’nin en önemli sorunu olarak terör-PKK sorununu (%43,9), işsizliği (% 28,7) ve ekonomik durumu (% 11,3) görmektedir. Buna karşılık, Türkiye’nin en önemli sorunları arasında gösterilen Kürt sorunu (% 3,4), yoksulluk (% 2,4) ve eğitim (% 2,4) gibi seçenekler son derece düşük ve hatta marjinal sayılabilecek bir düzeyde çıkmaktadır.
 
Terör-PKK
 
- Toplumdaki neredeyse her üç kişiden biri (% 31,3) PKK eylemlerinin yeniden tırmanmasının nedeni olarak ‘hükümetin taviz vermesi’ni, % 24,4’ü ‘dış ülkeler’i, % 22,7’si ‘Kürt sorununun çözülememesi’ni ve % 14,4’ü de ‘derin güçler’i görmektedir. 
 
- “Size göre PKK eylemlerinin yeniden tırmanmasının nedeni nedir?” sorusuna verilen yanıtların siyasi parti tercihlerine göre oluşan dağılımı incelendiğinde, CHP (% 44,8) ve MHP’nin (% 59,9) ‘hükümetin taviz vermesi’ seçeneğinde, AK Parti’nin ise ‘dış ülkeler’ seçeneğinde yoğunlaştığı (% 30,7) görülmektedir.
 
- “Toplumun önemli bir kesimi terör sorununun ‘sadece PKK’yla değil, onu destekleyenlerle de mücadele edilerek’ çözülebileceğine inanmaktadır (% 44,3). Bu sorunun PKK’ya karşı sert önlemler alınarak çözülebileceğine inananların oranı % 26, demokratik açılımlarla çözülebileceğine inananların oranı ise % 21,9’dur.
 
- Terör sorununun çözümünde MHP’lilerin diğer siyasi partilere nazaran askeri ve güvenlik tedbirlerinin kullanılmasından yana daha güçlü bir tavır geliştirdikleri görülmektedir.
 
- Toplumun yarısından fazlası (% 53,9), PKK’ya karşı geliştirilen hava saldırılarına ilişkin olarak ‘PKK’ya biraz zarar verebilir ama bitiremez’ düşüncesinde olduğu görülmektedir. Bu hava saldırılarının PKK sorununu çözmede pek bir yararı olmayacağını düşünenlerin oranı ise % 32 civarındadır. Söz konusu saldırıların PKK’yı kesin olarak bitireceğine inananlar ise oldukça düşük bir düzeyde (% 8,5) çıkmaktadır.
 
- “Türkiye’nin PKK’ya karşı geliştirdiği hava saldırılarının sonucu hakkında ne düşünüyorsunuz?” sorusuna verilen yanıtların siyasi partilere göre dağılımı ele alındığında, AK Partililerin ‘PKK’ya biraz zarar verebilir ama bitiremez’ seçeneğinde yoğunlaştıkları görülmektedir (% 60,8). Bu seçenek, MHP’li (% 55,8) ve CHP’li seçmenler (% 49,8) arasında da öne çıkmaktadır.
 
- Toplumun neredeyse üçte ikisi (% 62,7) Meclis’te yemin etmeyen BDP milletvekillerinin milletvekilliklerinin düşürülmesi gerektiğine inanmaktadır.
 
- AK Parti (% 65,5) ve CHP’lilerin (% 60,2) yaklaşık üçte ikisi, MHP’lilerin ise beşte dördü (% 79,6) yemin etmeyen BDP milletvekillerinin milletvekilliklerinin düşürülmesi gerektiğini düşünmektedir.  
 
- Toplumun % 28,1’i hükümetin terör karşısındaki tutumunu genel olarak ‘olumlu’, % 26,5’i ‘kısmen olumlu’ ve % 41,4’ü de ‘olumsuz’ bulmaktadır.
 
- Her beş AK Parti’liden biri (% 21,4) hükümetin terör karşısındaki tutumunu olumsuz bulduğunu ifade ederken, her üç CHP’li (% 33,8) ve MHP’liden (% 35,4) biri de hükümeti bu noktada başarılı bulmaktadır.
 
- Toplumun yarısından fazlası (% 56,2) CHP’nin terör karşısındaki tutumunu ‘olumsuz’ bulmaktadır.
 
- AK Parti seçmenlerinin % 65,9’u, MHP seçmenlerinin % 64,1’i, CHP seçmenlerinin ise % 30,6’sı CHP’nin terör karşısındaki tutumunu ‘olumsuz’ bulmaktadır.
 
- Toplumun yarısından fazlası (% 54,8) MHP’nin terör karşısındaki tutumunu ‘olumsuz’ bulmaktadır.
 
- MHP’nin terör karşısındaki tutumuyla ilgili olarak verilen yanıtların siyasi parti tercihlerine göre dağılımı
incelendiğinde, AK Parti’lilerin % 58,8’inin, CHP’lilerin % 52,8’inin ve MHP’lilerin de % 26,5’inin ‘olumsuz’ seçeneğini işaretledikleri görülmektedir.
 
- Toplumdaki yaklaşık her beş kişiden dördü (% 82,8) BDP’nin terör karşısındaki tutumunu olumsuz bulmaktadır. 
 
- AK Parti’lilerin % 87,2’si, CHP’lilerin % 87’si ve MHP’lilerin de % 92,2’si BDP’nin terör karşısındaki tutumunu ‘olumsuz’ bulmaktadır.
 
- Hükümetin ve muhalefet partilerinin terör karşısındaki tutumu genel olarak değerlendirildiğinde, AK Parti’nin toplamda % 54,6’lık oranla en çok olumlanan parti olduğu görülmektedir. AK Parti’yi, sırasıyla, MHP ( % 35,8) ve CHP (% % 34,6) izlemektedir. BDP’nin olumlanma düzeyi ise marjinal sayılabilecek denli küçük çıkmaktadır (% 10,4).
 
TSK-Siyaset
 
- Toplumun % 59,5’i bu yıl gerçekleşen Yüksek Askeri Şura esnasında Cumhurbaşkanı ve Başbakan’ın tavırlarını kısmen ya da tamamen doğru bulduğunu ifade etmektedir.
 
- AK Parti’lilerin % 78,5’inin, CHP’lilerin % 35,5’inin ve MHP’lilerin de % 48,9’unun Cumhurbaşkanı ve Başbakan’ın Yüksek Askeri Şura’daki tavırlarını ‘doğru’ ya da ‘kısmen doğru’ bulduğu görülmektedir.
 

- Toplumun yarısından fazlası (% 53,6), Genel Kurmay Başkanı Işık Koşaner ile Kuvvet Komutanlarının istifa etmelerini kısmen ya da tamamen olumlu bulmaktadır.  

- AK Parti (% 55,8), CHP (% 54,9) ve MHP (% 53,9) seçmenlerinin yarısından fazlası komutanların emekliye ayrılmasını kısmen ya da tamamen olumlu karşılamaktadır.
 
- Toplumun yarısından fazlası (% 57,9) Balyoz ve internet andıcı gibi davalarla ilişkili olarak öne sürülen iddiaları bir biçimde gerçekçi ya da inandırıcı bulmaktadır.
 
- AK Parti’nin toplam % 72’si, CHP’nin toplam % 33,8’i ve MHP’nin de toplam % 50,3’ü söz konusu davalar bağlamında öne sürülen darbe iddialarını kısmen ya da tamamen gerçekçi bulmaktadır.
 
- Toplumun % 72,1’i terörle mücadelede özel birliklerin TSK’ya göre daha etkin olması fikrini doğru bulmaktadır. 
 
- Terörle mücadelede kullanılacak özel birliklerin TSK’ya göre daha etkin olacağına en fazla MHP’lilerin inandığı görülmektedir (%80,8). AK Parti (78,6) ve CHP’lilerin de (% 68,7) önemli bir kısmı aynı görüşü paylaşmaktadır.
 
Dış Politika ve Ortadoğu
 
- Toplumdaki neredeyse her üç kişiden ikisi (% 69,3), Türkiye’nin dış politika performansını olumlu bulmaktadır.
 
- Türkiye’nin dış politikadaki performansını en başarılı bulanlar, sırasıyla, AK Parti’liler (% 87,6), MHP’liler (% 60,8) ve CHP’lilerden (% 48,2) oluşmaktadır. 
 

- Toplumun büyük çoğunluğu (% 61,5) Türkiye’nin Libya konusunda takip ettiği politikayı olumlu bulmaktadır.

 
- AK Parti’lilerin neredeyse dörtte üçünün (% 77,6), MHP’lilerin yarısından fazlasının (% 50,3) ve CHP’lilerin de yarısına yakınının (% 46,5) Libya konusunda izlenen politikayı ‘doğru’ ya da ‘kısmen doğru’ bulduğu anlaşılmaktadır.
 
- Türkiye’nin Suriye konusunda izlediği politikayı ‘doğru’ ya da ‘kısmen doğru’ bulduğunu ifade edenlerin toplam oranı % 59,1’dir.
 
- AK Parti’lilerin % 75,3’ü, CHP’lilerin % 41,5’i ve MHP’lilerin de % 43,4’ü hükümetin Suriye konusunda izlediği politikayı bir biçimde doğru bulduğunu ifade etmektedir.  
 
- Türkiye’nin İsrail konusunda takip ettiği politikayı‘doğru’ ya da ‘kısmen doğru’ bulduğunu ifade edenlerin toplam oranı % 66,3’tür.
 
- AK Parti (% 79,3), CHP (% 50,5) ve MHP (% 55,5) seçmenlerinin yarısından fazlası hükümetin İsrail konusunda izlediği politikayı bir biçimde doğru bulduğunu ifade etmektedir.  
 
- Toplumun üçte ikisi (% 62,9), Birleşmiş Milletlerin, Mavi Marmara Gemisi’ne İsrail’in müdahalesini haklı bulan raporuna karşı Hükümetin tepkisini kısmen ya da tamamen doğru bulmaktadır.
 
- BM raporuna verilen tepkiye ilişkin olarak AK Parti’lilerin toplam % 72’si, CHP’lilerin toplam % 51,5’i ve MHP’lilerin de toplam % 50,6’sı hükümeti kısmen ya da tamamen olumlu bulmaktadır.
 
- Toplumun yaklaşık olarak yarısı (% 49,5) “NATO’nun ‘füze kalkanı sistemi’ projesi kapsamında Türkiye’ye radar konulmasına karşı çıkmaktadır.
 
- AK Parti’lilerin % 42,2’si, MHP’lilerin % 56,9’u ve CHP’lilerin de % 57,8’i NATO Füze Kalkanı sisteminin Türkiye’ye kurulmasına karşı çıkmaktadır.
 
Yeni Anayasa
 
- Toplumun yaklaşık üçte ikisi (% 66,4) Türkiye’nin yeni bir anayasaya ihtiyacı olduğunu düşünmektedir.
 
- AK Parti’lilerin % 69’u, MHP’lilerin % 62,1’i ve CHP’lilerin de % 59,8’i yeni bir anayasaya ihtiyaç olduğunu düşünmektedir.
 
- Toplumun yarısından fazlası (% 54), Meclis’in yeni bir anayasayı yapmaya muktedir olacağını düşünmektedir.
 
- Meclis’in yeni anayasayı yapabileceğine en çok inananların AK Parti’liler olduğu görülmektedir (% 68,6). MHP’lilerin % 41,4’ü, CHP’lilerin ise % 36,6’sı aynı doğrultuda görüş beyan etmektedirler.
 
- Yeni anayasanın kabulüne ilişkin olarak yapılacak olası bir referandum durumunda, toplumun 36,7’si ‘partim desteklerse ben de desteklerim’, % 28,6’sı ‘partim desteklemese de desteklerim’ ve % 14,7’si de ‘hiçbir şekilde desteklemem’ demektedir.
 
- AK Parti’lilerin (% 49,5) ve MHP’lilerin (% 35,4) daha çok ‘partim desteklerse ben de desteklerim’ seçeneğinde, CHP’lilerin ise (% 29,5) ‘partim desteklemese de desteklerim’ seçeneğinde yoğunlaştıkları görülmektedir.
 
- Yeni anayasada vatandaşlık tanımı yeniden yapılmalı mıdır?” sorusuna, katılımcıların % 46,8’i ‘evet’, % 33,1’i ise ‘hayır’ şeklinde yanıt vermektedir. Konuya ilişkin herhangi bir fikir beyan etmeyenler dışarıda tutulduğu takdirde, toplumun büyük çoğunluğunun vatandaşlık tanımının yeniden yapılmasından yana görüş beyan ettikleri anlaşılmaktadır.
 
- AK Parti’lilerin % 52,1’i, CHP’lilerin % 37,6’sı ve MHP’lilerin de % 37,9’u yeni anayasada vatandaşlık tanımının da yeniden yapılmasından yana görüş beyan etmektedir.
 
Futbol-Şike Soruşturması
 

- Türkiye toplumunun % 28,3’ü ‘Galatasaray’ı, % 22,1’i ‘Fenerbahçe’yi, % 14,8’i ‘Beşiktaş’ı ve % 4,9’u da ‘Trabzonspor’u tuttuğunu ifade etmektedir.  

- “Maçların çoğunda şike yapıldığını” düşünenlerin oranı % 46,8, “bazı maçlarda şike yapıldığını” düşünenlerin oranı % 31,7 ve “maçlarda hiç şike yapıldığını” düşünmeyenlerin oranı % 4,6’dır. 
 
- Maçlarda şike yapılmadığına inananların oranı tüm takımların taraftarları arasında son derece düşük düzeyde çıkmaktadır. Bu oran, Galatasaray taraftarları arasında % 2,2, Beşiktaş taraftarları arasında % 5,5, Fenerbahçe taraftarları arasında % 9,8’dir.
 
- Futbol Federasyonunun şike yaptığı iddia edilen takımlarla ilgili aldığı kararı toplumun % 55,3’ü kısmen ya da tamamen doğru bulmaktadır.
 
- Futbol Federasyonu’nun aldığı kararı kısmen ya da tamamen seçeneklerinin toplamı açısından en doğru bulanların Galatasaraylılar olduğu (% 66) görülmektedir. Galatasaraylıları, sırasıyla, Beşiktaşlılar (% 60,1), Fenerbahçeliler (%53,1) ve Trabzonsporlular (% 47,6) takip etmektedir. 
 
- Toplumun yarısından fazlası (% 57,4), patlak veren şike olayı ve soruşturmasının bundan sonraki spor müsabakalarında şikenin bitmesine katkı sağlayacağına inanmaktadır.
 
- Şike soruşturmasının Türk futboluna katkı sağlamayacağına en çok inananlar Fenerbahçe taraftarlarıdır (% 32,5). Fenerbahçe’yi, sırasıyla, Trabzonspor (% 31,1), Beşiktaş (% 25,8) ve Galatasaray (% 22,1) takip etmektedir.
 
Yaşam Memnuniyeti-Sağlık
 

- Toplumun % 46,1’i kendisini ‘mutlu’, % 40,1’i de ‘kısmen mutlu’ hissederken, % 13,8’i de ‘mutsuz’ olduğunu ifade etmektedir.  

- AK Parti’lilerin toplam % 90,1’i, CHP’lilerin toplam % 82’si ve MHP’lilerin de toplam % 83’ü kendisini mutlu hissetmektedir.
 
- Toplumun % 77,3’ü herhangi bir sağlık problemi yaşamadığını ifade etmektedir. 
 
- Herhangi bir sağlık rahatsızlığı olduğunu söyleyenlerin en çok bulunduğu yaş grubu 61 yaş ve üstü yaş grubu iken (% 55,2), 18-25 yaş grubu sağlık sorununun en az yaşandığı yaş aralığını oluşturmaktadır (% 8). 

- Herhangi bir sağlık sorunu yaşadığını belirtenlerin % 31,6’sı ‘hafif ve geçici bir rahatsızlıktan’, % 30,6’sı ‘sürekli ancak hafif bir rahatsızlıktan’, % 8,7’si ‘biraz ağır ama geçici bir rahatsızlıktan’ ve % 24,2’si de ‘ağır ve kalıcı bir rahatsızlıktan’ şikâyet etmektedir. 

- ‘Ağır ve kalıcı bir rahatsızlık’ yaşadığını söyleyenlerin en çok bulunduğu yaş grubu 61 yaş ve üstü yaş grubudur. Buna mukabil, ‘ağır ve kalıcı bir rahatsızlık’ yaşadığını söyleyenlerin en az bulunduğu yaş grubu 26-35 yaş grubudur.