Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr

Strateji ve Tarih İşbirliği

Muhammet Savaş KAFKASYALI
03 Temmuz 2018 10:58

Strateji, yol demektir. Amaca ulaşmak için tutulması ve gidilmesi gereken yol ve bu yolda kullanılması gereken vasıtaların doğru tespit edilmesi. Yani strateji, amaca ulaşmanın usulüdür. Türk-İslâm devlet anlayışında ve geleneğinde milletin adalet esasına dayalı olarak birlikte varlığını sürdürmesi amacının en önemli vasıtası devlettir. Devlet olmalıdır çünkü amaca devletsiz varılamaz, ancak devletin kendisi amaç değildir. Onun için bizde devlet amacını bilen ve kendisinin de bu amacın vasıtası olduğunun şuuruyla, stratejik düşünen ve davranan bir yapıdır. Eskiler devletin tutması gereken ve tuttuğu yola, yani varlığının usulüne töre derdi. Hükümdar ve devlet töreye uygun hareket ettiği ve töreli olduğu hâlde kutlu olur, töreden ayrıldığı vakit ise kutunu kaybederdi. Hâlâ halkın dilinde usulüne uygun iş yapmak, “töreli iş yapmak”tır. Velhasıl bizde strateji töredir.

***

Tarih, şimdiler hazinesidir. Stratejinin kaynağıdır. Tarihin, basit geçmişten farkı iki yönlüdür: Tarih, bir yönüyle kendi şimdimizi değerlerimize göre doğru ve mecburiyetlerimize uygun yaşayabilmemize yarayacak hisse olması için, diğer bir yönüyle de zamanın bir kısmı olmasına rağmen zaman mefhumunu ve zamanı anlamamız, en azından zamanın bazı niteliklerini anlamamız içindir.

Tarihten murat, anlatanın şimdisinin ya da bilgi edinmeye yarayan malzemenin ait olduğu şimdinin, dinleyenin/okuyanın/değerlendirenin şimdisi için kıssa olmasıdır. Kıssadan maksat ise kısas olmasıdır.

‘Kıssa’ ve ‘kısas’ kelimelerinin aynı kökten gelmesine sebep olan, “eşitlik, eşlik, denklik” mânâsıdır. Kıssa, anlatılanı ölçek olarak küçültmek suretiyle daha kısa hâle getirmek fakat hadisenin bütün özelliklerinin anlaşılmasını sağlayacak kadar özüne sadık kalmaktır. Yani kendi şimdisinin teferruatından arındırıp, zamana göre değişmeyen özü/esası anlatmaktır. Kısastan maksat da teferruatı değişse dahi özü/esası itibariyle, meselâ ceza olması, acı vermesi veya etkisi itibariyle eş/denk bir şekilde hesaplaşmaktır/ödeşmektir.

***

İşbirliği ise, hem ulaşılmak istenen amaç için tutulacak yolun, yani stratejinin bir / aynı olmasını hem de bu yolda birlikte olmayı, birlikte yol almayı ve böylece hem taşınacak yükü hem de sorumluluğu paylaşmayı ifade eder.

***

Haydar Aliyev’in “Biz, bir millet iki devletiz” sözü, Modern Uluslararası Sisteme karşı çok önemli bir başkaldırıdır. Töresi olan, binlerce yıllık geçmişi olan ve amacına ulaşmak için onlarca devlet kurmuş olan, bu sebeple devlet anlayışı ve geleneği olan Türk milletinin küçük ve ayrı uluslar hâline gelmesi için gayret etmiş Modern Uluslararası Sisteme karşı, bir millet olduğumuzu haykırmış ve kendimizi, amacımızı ve yolumuzu / stratejimizi bildiğimizi ilan etmiştir.

Bizler de onun ifade ettiği bu hakikatin şuuruyla, Stratejik Düşünce Enstitüsü ile Azerbaycan İlimler Akademisi Tarih Enstitüsü olarak, töremize uygun yürüyeceğimiz yolu birledik ve bu yolda ortak olduk.

Yolumuz açık olsun.

Töreli yolumuz kutlu olsun !