Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr

E.O.K.A ve ENOSİS

Mithat IŞIK
21 Mayıs 2018 15:55

Tam adı (ethniki organosis kipriaoü agönos)

(kıbrıs mücadelesi ulusal örgütü)

Kıbrıs'ta Rumların İngilizleri Daha sonra da Türkleri adadan çıkarmak ve Kıbrıs'ın Yunanistan'a ilhakını(ENOSİS) sağlamak amacıyla kurduğu Milliyetçi yeraltı örgüttür.

1.EOKA Nasıl Kuruldu

2 Temmuz 1952 tarihinde Atina'da kurulan gizli Kurtuluş komitesi, BAŞPİSKOPOS Makaryos’ un başkanlığında bir araya geldi. Toplantıya GRİVAS, YORGASSTRATOS, LOİZİDİS Kardeşler, Kıbrıs asıllı General Papadopullos Albay Aleksopullos, bir hukukçu ve Atina Üniversitesinden iki profesör katıldı.

Toplantıda söz alan GRİVAS oluşturacağı gurubun nasıl olacağını anlatmaya başladı. Grivas mücadeleyi yürütecek örgütün iki gruptan oluşacağını birinci gurubun dağlarda gerilla savaşı verecek GERİLLA GURUBU İkinci gurubun şehirlerde ve meskûn mahallerde sabotajlar yapacak SABOTAJ GURUBU’ndan oluşturulmasını öneriyor. Bu öneriyi dinleyen MAKARYOS önce şaşırıyor ve karşı çıkıyor. Kendisinin GRİVAS’ ı kontrol altında tutamayabileceğini GRİVAS’ ı kontrol için ayrı bir gücün oluşturması gerektiğini düşünüyor. Ancak toplantıda bulunan General Stratos, Makaryos’ a karşı çıkıyor bastırıyor ve bu örgütün kurulmasını istiyor. MAKARYOS’ şöyle diyor: “ Hiç kimse cesur doğmaz daha sonra cesur olunur.” diyerek Makaryos’ u İKNA etmek istiyordu. Doğru liderlik olursa herkes cesur olabilir diyerek MAKARYOSU sıkıştırıyordu. 21 Temmuz 1952 de ikinci toplantı yapıldı. MAKARYOS istemeyerek de olsa silahlı mücadeleye EVET dedi. MAKARYOS’ UN bu eveti 15 Temmuz 1974 de NİKOS SAMSON’ un yaptığı darbe ile adadan İngilizler tarafından götürülmesine sebep olacaktı.

Adadan İngilizleri çıkarıp ENOSİS’ i gerçekleştirmek isteyen MAKARYOS 1974 yılında NİKOS SAMSON taraftarları tarafından öldürülmekten kurtulmak için İNGİLİZ AGRATUR ÜSSÜNE SIĞINACAKTIR.

Makaryos EVET dedikten sonra hazırlıklara başlandı. Siyasi ve askeri alanda çalışmak üzere iki ayrı ekip oluşturuldu.

Yunanistan başpiskoposu SPİRİDON kaynatılmadan özgürlük kazanılmaz diyerek çalışmalara destek veriyordu. Aynı tarihlerde 1952 Kıbrıs’a dönen Makaryos Kıbrıs’ın şehirlerinden çağırdığı yaklaşık 600 delege ile Lefkoşe’de toplantı yapıyor onlara bir konuşma yapıyor konuşmasında Ada’da silahlı mücadeleye EVET dediğinden bahsetmiyor. Sadece Kıbrıs konusu Birleşmiş Milletlerde çözülmezse mücadelemize başka şekilde devam edeceğiz. Bunun için birçok mücadele yöntemlerine sahip olduklarını söylüyorlar.

GRİVAS Ekim 1952 yılında Adaya geldi. Şubat 1953 tarihinde Ada’dan ayrıldı. Ada’da beş ay kaldı. Grivas Kıbrıs’ta kaldığı sürece gerillanın dağlardaki muhtemel (ESAS) ve (YEDEK) üs bölgelerinin keşiflerini yaptı. Gerillanın denizden ve havadan ikmal edebileceği muhtemel Esas ve Yedek ikmal noktalarını seçti. Ayrıca silah mühimmat ve patlayıcı maddelerin depolama yerlerini seçti. Gayri Nizamı Harp konusunda son derece tecrübeli olan Grivas, bu noktaları çok dikkatli seçiyordu. Çünkü derinliği az olan ADA’da çatışmalar başladığında gerek kendisinin gerekse Gerilla ve yardımcılarının bir şekilde Ada’da gizlenmeleri ve gerekirse gizli bir şekilde Ada’dan öncelikle Deniz yolu ile olmaz ise havadan tahliye edilmeleri çok önemliydi. Aksi takdirde kendisi ile birlikte tüm direnişçiler imha edilebilirdi. Arazide ve meskûn mahallerde keşif yaparken diğer yandan da KİLİSE etrafından örgütlenen dini derneklere üye olan gençlerle görüşmeler yapıyordu. Grivas’ın görüştüğü bu gençlerde MAKARYOS gibi dindar ve TÜRK DÜŞMANI idiler.

7 Mart 1953 tarihinde komite ATİNA’da tekrar bir araya geldi. Bu toplantıda silahlı mücadeleye başlama teyit edildi ve MAKARYOS (ENOSİS) yemini okudu, diğerleri de hep bir ağızdan tekrar etti. Sonra orada bulunanlar metinin altına ayrı ayrı imzalarını koydu. İlk imzayı Makaryos attı. YEMİN METNİ ŞU ŞEKİLDE İDİ: AYNI ÖZ VE BÖLÜNMEZ KUTSAL ÜÇLÜ (BABA, OĞUL, KUTSAL RUH, NK) ADINA YEMİN EDERİM Kİ KIBRIS’IN YUNİSTANLA BİRLEŞMESİ HAKKINDA BİLDİĞİM HER ŞEYİ HAYATIMI FEDA ETME PAHASINA VE EN AĞIR İŞKENCELER ATLINDA BİLE GİZLİ TUTACAĞIM, VERİLEN EMİRLERE UYACAĞIM.

13 Mart 1953 tarihinde tekrar toplanan komite GRİVASİ resmen silahlı mücadelenin komutanı ilan etti. Grivas 7 Kasım 1954 tarihinde Rodos’tan bir kayıkla denize açıldı. 9 Kasım 1954’de Kıbrıs’a çıktı.

Adaya çıkan GRİVAS MAKARYOS’TAN eylemleri başlat işaretini beklemeye başladı. 29 Eylül 1954 tarihinde MAKARYOS NEW YORK’a hareket etmeden önce yakın çalışma arkadaşı KRANDİOTİS ile bir görüşme yaptı. MAKARYOS silahlı mücadeleyi başlatmamıştı. Birleşmiş Milletlerin kararını bekliyordu. MAKARYOSUN beklediği Birlemiş Milletler kararı MAKARYOS üzerinde derin bir hayal kırıklığı yaratmıştı. 11 Ocak 1955 tarihinde LARNAKA Piskoposunun evinde bir araya gelen MAKARYOS ve GRİVAS son bir durum değerlendirmesi yaptılar. Yunanistan ile her türlü haberleşme ağı kurulmuştu. Her şey hazırdı. Artık harekete geçme zamanı gelmişti. Eylemlere 1 Nisan gününde karar kılındı. 31 Mart 1955’te gece yarısından sonra adanın değişik kentlerinde 16 patlama oldu. EOKA eylemleri fiilen KIBRIS’TA başlamıştı. Ertesi gün EOKA ilk bildirisini yayınladı.

BİLDİRİM METNİ

ALLAH’IN YARDIMI MÜCADELEMİZE OLAN İNANÇLA VE KIBRISLILARIN YARDIMI İLE ZAFERE ULAŞACAĞIZ. İNGİLİZ ZULMUNÜ BERTARAF ETMEK İÇİN MÜCADELEYİ BAŞLATIYORUZ. ÖZGÜRLÜĞÜ KENDİ ELİMİZLE KANIMIZLA KAZANACAĞIZ.

Bildirinin altında EOKA lideri ‘‘DİGENİS’’ imzanı vardı. GRİVAS kendisine Digeris AKRİTAS adını yakıştırmıştı.

AKRİTAS ismi daha sonra da Anadolu Türklerini imha etmek için hazırlanan planın ismi olmuştu (TAKRİTAS PLANI)

GRİVAS adada eylemlere başladığı sırada İngilizler dikkatlerini SÜVEYŞ bunalımına vermişti. Bu nedenle Ada’da EDKA’nın eylemleri 1956 yılında en üst seviye çıktı. 1957 yılında İngilizler etkili operasyonlarla EOKA önemli ölçüde zayıflatıldı. Örgütün özellikle dağlık bölgelerdeki (TRADOS DAĞLARI) sığınak ve depoları imha edildi.

MAKARYOS 9 Mart 1956 tarihinde ŞEYSEL Adalarına sürgüne gönderildi. Mart 1957 tarihinde serbest bırakıldı. EOKA eylemleri bir süre kesildi. Ancak 1958 yılında Kıbrıs Türk mücahitleri ile çatışarak tekrar ortaya çıktı. Türk köylerine saldırılar düzenleyerek silahsız Türkleri katletmeye başladı. Sıkışan MAKARYOS ENOSİS yerine KIBRIS’ın bağımsızlığından yana olduğunu açıkladı. Mart 1959 yılında EDKA üyeleri için Af çıkınca gönülsüz de olsa GRİVAS adadan ayrıldı. Örgütü dağıttı. 1960 yılında bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti kuruldu. Adaya Türkiye İngiltere ve Yunanistan Garantör ülkeler oldu. Ada’da Türk ve Yunan alayları bulunacak; Türk Kuvvetleri Alayı 450 kişi, Yunan Alayı 2000 kişi.

Ada’da katliamlar bir süre azaldı. Ancak 1963 yılında Ada’da yaşayan Türklere saldırılar yoğun bir şekilde başladı. GRİVAS tekrar adaya döndü. Bir süre Kıbrıs Ulusal Muhafız Birliğinin komutanlığı yaptı. Sonra Yunan Hükümeti tarafından geri çağrıldı. 1971 ENOSİS’i gerçekleştirmek EOKA Birliği kurmak üzere gizlice Ada’ya geri döndü. Türk köylerine saldırarak Türkleri imha etmeye ve onları göç ettirmeye evlerini köylerini terk etmeye zorladı. MAKARYOS adadaki Türk nüfusunu azaltmak için bilinçli olarak Ada’dan ayrılıp Londra’ya ve Türkiye’ye göç etmek isteyenlere para ve pasaport vererek bu göçü hızlandırdı.

Makaryos’un en büyük hayali ENOSİS’i gerçekleştirmektir. Onun en büyük arzusu Kıbrıs Adasının Yunanistan’a bağlanması idi.

MAKAROS şuna inanmak istemiyordu. TÜRKİYE’ye rağmen bunu olamayacağına inanmıyordu.

MAKARYOS ve GRİVAS’ın en büyük hedefi adadaki Türklerdi. EOKA’ya alınan bütün silah ve mühimmatın parasını MAKAYOS veriyordu. En büyük silah tüccarı AVDİLİS isimli İtalyan silah tüccarı idi.

Avdilis onlarca silahı deniz yoluyla getirerek EOKA’ya veriyor, parasını da Makaryos’tan alıyor ve Kıbrıs adasının en güzel yerinde yaptırdığı lüks villasında gönlünce yaşıyordu. Haftanın belli günlerinde Grivas, Makaryos, Avdilisi’in lüks villasında toplanıp şarap kadehlerini Eoka’nın katlettiği Türkler için kaldırıyorlardı.

Grivas 4.6.1959 tarihli mektubunda Makaryos’un kendisine daima destek verdiğini, Eoka’yı kurmak için Kıbrıs’a çağırdığından söz etmek. Tethiş örgütüne silah ve para yardımı yaptığını açıklamaktadır. Nitekim 1955 yılında Grivas’a eylemlere başlama emrini Makaryos vermiştir. Eoka 1963 yılında Türklere saldırıların artırmıştır. 103 Türk köyünü yakmıştır. On binlerce Türkü göçe zorlamış, 500den fazla Türkü katletmiştir.   Eoka Kıbrıs Türklerini köleleştirmek istemiş kabul etmeyenleri imha etmiştir. Eoka Enosisi gerçekleştirmek isteyen bir cinayet ve terör örgütüdür. Kıbrıs’ı unutmayalım Kıbrıs Akdeniz’de bir uçak gemisi gibi duran Ön Asya’nın ANAHTARIDIR.

KANLI NOEL OLAYLARI

EOKA 20 Aralık 1963 Kıbrıs Türklerine karşı silahlı saldırılar başlattı. Olaylarda toplam 363 Kıbrıslı Türk hayatını kaybetti. 174 Kıbrıslı Rum öldürüldü. Başlangıçta 30 Türk Köyü saldırılara maruz kaldı. Toplam ise 103 köye saldırılar düzenlendi.

Köylüler göç etmek zorunda kaldı. Ayvasıl bölgelerinde Türklere yapılan saldırılardan sonran yapılan kazılarda içerisinde 14 günlük bebeğin ve 70lik ihtiyarların bulunduğu 21 kişinin cesedine ulaşıldı. Cesetlerin bazılarının canlı olarak çukura atıldığı belirlendi. Bu çukurlar 14 Ocak 1964 Birleşmiş Milletler barış gücü tarafından açıldı.

Lefkoşe’nin kumsal kesiminde 11 kişi öldürüldü. Bunlarda 4’ü Kıbrıs Türk kuvvetleri alayında görevli Dr.Bnb Nihat İlhan’ın eşi ve üç çocuğuydu. Nihat İlhan’ın evinin banyo küvetinde eşi Mürüvvet, çocukları, Kutsi ve Hakan vahşice katledildi. Evden Bnb. Nihat İlhan’ın ailesinden başka ihtiyar ev sahipleri de vardı.

Baskının yapıldığı ev daha sonra ‘‘ BARBARLIK MÜZESİ’’ olarak ziyarete açıldı.

Bütün bu katliamlar yapılırken, Türkler de boş durmuyor onlar da kendilerini korumak için (T.M.T) TÜRK MUKAVET TEŞKİLATINI KURMUŞLARDI.

Aslında kimse uyumuyordu.

20.05.2018