Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : info@sde.org.tr
"Kamu Harcamaları, Kamu Gelirleri ve Bütçe Dengesi"
Stratejik Düşünce Enstitüsü (SDE) tarafından ‘‘Kamu Harcamaları, Kamu Gelirleri ve Bütçe Dengesi: 2004-2010 Döneminin Ekonomik Analizi’’ konulu çalıştay gerçekleştirildi. Moderatörlüğünü Melikşah Üniversitesi, İktisat Bölümü’nden Doç. Dr. Muhittin Kaplan’ın yaptığı toplantının konuşmacısı, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Maliye Bölümü’nden Doç. Dr. İsa Sağbaş oldu.
21 Ocak 2011 18:08
Toplantıda, Türk bütçe sistemini uluslararası standartlara göre yeniden dizayn edilmesi, şeffaf ve hesap verebilir bir kamu yönetiminin sağlanması, Avrupa Birliği uygulamaları ile uyumlu bir mali yönetim ve kontrol sisteminin tesisi amacıyla 10 Aralık 2003 tarihinde kabul edilen 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol (KMYK) Kanunu ele alındı ve bu kanunun kamu mali yönetimi tarihi açısından bir milat kabul edildiği belirtildi.Bu çalıştayda 2004-2010 döneminde 7 yıllık bir perspektifte kamu harcamaları, kamu gelirleri ve bütçe dengesinin nasıl bir yapıya sahip olduğu konusu etrafında tartışmalar yapıldı. İncelenen döneme ilişkin harcamalar, gelirler ve bütçe kalemlerinin dağılımına ilişkin genel eğilimlerden yola çıkarak Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun orta vadede başarı karnesi üzerine değerlendirmelerde bulunuldu.
 
Doç. Dr. İsa Sağbaş sunumunda; kamu harcamalarının analizi, kamu gelirlerinin analizi, kamu harcamalarının ve kamu gelirlerinin karşılaştırılması, bütçe dengesinin analizi ve 2011 bütçesi üzerinde durup genel bir değerlendirme yaparken şunları kaydetti:
 
“2006 yılından itibaren konsolide bütçe tanımı yerine merkezi yönetim bütçesi tanımı kullanılmaya başlanmıştır. Merkezi yönetim bütçe harcamaları, 2010 yılında 293 milyar TL olarak gerçekleşmiştir.”
 
“Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırma yöntemine göre, faiz dışı harcamalar cari ve yatırım harcamaları olarak ikiye ayrılmaktadır. 5018 sayılı KMYK Kanunu çerçevesinde hazırlanan bütçelerde Yatırım harcamaları kavramı yerini “sermaye harcamaları” kavramına bırakmıştır. 2002-2010 döneminde sermaye harcamalarının toplam harcamalara oranı, yüzde 6-9 bandı içinde seyretmiştir.”
 
“2004-2010 döneminde faiz harcamalarında meydana gelen azalmadan kaynaklanan fazlalığın, yatırım harcamalarına kanalize edilmesi beklenebilirdi. Ne var ki bu fazlalık, büyük ölçüde sosyal güvenlik kurumlarına aktarılan transferlerin finansmanında kullanılmıştır. Faiz harcamalarının yanı sıra sosyal güvenlik kurumlarının açıklarının kapatılması için aktarılan transferler, ideal bir “cari-yatırım-transfer” harcama dağılımına ulaşılmasına engel olmaktadır.”
 
“5018 sayılı KMYK Kanunu, kamu harcamalarında ekonomik sınıflandırmanın yanı sıra fonksiyonel sınıflandırmanın kullanılmasını da zorunlu kılmaktadır. Bu zorunluluk sayesinde kamu harcamalarını fonksiyonlarına göre analiz edebilme ve değerlendirme yapabilme olanağı doğmuştur.
 
Harcamalar; genel kamu, savunma, kamu düzeni ve güvenlik, ekonomik işler, çevre koruma, iskan ve toplum refahı, sağlık, dinlenme, kültür ve din, eğitim, sosyal güvenlik ve sosyal yardım hizmetleri olarak on farklı kalemde toplanır diyen Sağbaş, “2006-2010 döneminde genel kamu hizmetleri ve savunma harcamaları azalırken; eğitim, sağlık, sosyal güvenlik harcamaları artış göstermiştir. Özellikle “kalkınma carileri” olarak bilinen eğitim ve sağlık harcamalarının artması ve bu artışı izleyen yıllarda da devam etmesinin uzun dönemde ülke refahına olumlu katkıda bulunacağı açıktır” dedi. 
Sağbaş 2011 bütçesi ile ilgili ise şunları kaydetti:
 
“Merkezi hükümetin 306 milyar TL kamu harcaması yapması, devletin toplam gelirinin 272 milyar TL olması; vergi gelirlerinin 250 milyar TL, vergi dışı gelirlerin ise 22 milyar TL olması beklenmektedir.”
 
Sağbaş konuşmasında, 5018 sayılı KMYK’nın mali disiplin üzerinde olumlu etkisinin olduğunu belirtirken buna karşılık mali kuralın geleceğinin belirsiz olduğunu vurguladı. “Kamu harcamalarının fonksiyonel sınıflandırmasının bütçelemede değil de, kesin hesapta kullanılması şeffaflığa uygun değil” diyen Sağbaş, bütçe - ekonomik kriz, vergi harcamaları-yatırım teşvikleri ilişkisinin zayıf olması, cinsiyete duyarlı ve bölge esaslı bütçeleme yapılması gerekliliği konularının tartışılmasını istedi.
 
Sunumun ardından katılımcıların soruları cevaplandırıldı.
 
Doç. Dr. İsa Sağbaş
 
İsa Sağbaş, İzmir Maliye Meslek Lisesi (1987) ve Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Maliye Bölümü (1991) mezunudur. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü’nde çalıştı. İngiltere’de Birmingham Üniversitesi’nde Kamu Ekonomisi Yönetimi dalında Yüksek Lisansını (1995) ve Yerel Yönetimler Maliyesi dalında Doktorasını (1999) tamamladı. 2000 yılında Yardımcı Doçent, 2005 yılında Doçent olarak atandı. Afyon Kocatepe Üniversitesi İİBF Maliye Bölümü Maliye Teorisi Anabilim Dalında öğretim üyesidir.
 
Doç. Dr. Muhittin Kaplan
 
Muhittin Kaplan, Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü (1992) mezunudur. Yüksek Lisans (1998) ve Doktorasını (2003) iktisat alanında İngiltere’de Leicester Üniversitesi’nde tamamladı. Niğde Üniversitesi’nde Yardımcı Doçent (2005-2009) olarak çalıştı. Nisan 2009’da Melikşah Üniversitesi İİİBF İktisat Bölümüne Doçent olarak atandı ve halen bu üniversitede öğretim üyesidir.